Lenfödemde kompleks boşaltıcı fizyoterapinin kinezyofobi ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması

Lenfödem şiddetinin kinezyofobi üzerine etkisini incelemek amacı ile planlanan bu çalışmaya 18'i sağlıklı ve 17'si alt ekstremite lenfödemi olan toplam 35 birey dahil edildi. Lenfödemli bireylere manuel lenf drenajı, cilt bakımı, kompresyon bandajı ve egzersizlerden oluşan Kompleks Boşaltıcı Fizyoterapi (KBF) haftada 5 gün olmak üzere 4 hafta süresince uygulandı. Bireylerin kinezyofobi seviyeleri "Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ)", genel yaşam kaliteleri "Nottingham Sağlık Profili (NSP)", hastalığa özel yaşam kaliteleri "LYMQOL", fonksiyonel seviyeleri "Alt Ekstremite Fonksiyonel Skalası (AEFS)", depresyon düzeyleri "Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)" ve ağırlık-dolgunluk hissi vizüel analog skalası (VAS) ile değerlendirildi. Alt ekstremite ödem miktarı çevre ölçümü yapılarak belirlendi. Lenfödem şiddeti, doku altı su yüzdesi ölçüm cihazıyla doku altı dielektrik sabiti (TDC) alınarak değerlendirildi. VAS, LYMQOL, NSP, BDÖ, AEFS, TKÖ parametreleri gruplar arası karşılaştırıldığında, tedavi öncesi VAS, LYMQOL ve AEFS'de fark olduğu ve bu farkın tedavi sonrası da devam ettiği görüldü (p<0.05). Lenfödemli bireylerin tedavi sonrası TDC, çevre ölçümü, VAS, LYMQOL, NSP, BDÖ, AEFS, TKÖ parametreleri incelendiğinde, NSP ve TKÖ hariç (p>0.05), diğer tüm parametrelerde anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). TKÖ'nün TDC değerleri ve çevre ölçüm farkları ile ilişkili olmadığı (p>0.05), tedavi öncesi NSP, BDÖ, AEFS ve LYMQOL ile, tedavi sonrası ise volumetrik ölçüm, NSP ve AEFS ile ilişkili olduğu görüldü (p<0.05). Sonuçlar, KBF'nin lenfödemli bireylerde ödemi ve dolgunluk hissini azalttığı, yaşam kalitesini artırdığı, fonksiyonel seviyeyi iyileştirdiği ve emosyonel iyilik halini sağladığını ancak hem KBF'nin hem de lenfödem şiddetinin kinezyofobiyi etkilemediğini gösterdi. Egzersizin KBF'nin en önemli komponentlerinden biri olduğu düşünülürse, lenfödemli bireylerin hareket etmekten kaçınmamaları gerektiği, sedanter yaşam ve kinezyofobinin doğuracağı problemli sonuçlar hakkında bilgilendirilmeleri gerektiği düşünüldü. Anahtar Kelimeler: Lenfödem, kinezyofobi, Tampa Kinezyofobi Ölçeği, doku dielektrik sabiti, kompleks boşaltıcı fizyoterapi, yaşam kalitesi