Levant bölgesi Neolitik Çağ taş figürinleri

Tarihsel süreç içerisinde insanın kendisi ile birlikte zaman zaman hayvanları da farklı medyalara tasviri çeşitli şekillerde olmuştur. En temel biçimiyle, duvar resimleri ve heykel gibi farklı materyaller üzerinde betimlemeler söz konusu iken, çeşitli hammaddelerden yapılmış figürinler de bu tasvir biçiminin en bilinen ve yaygın örneklerindendir. Figürinlerin, insanları ve hayvanları yansıtması durumunun anlamsal bağlamı arkeolojinin sorunsallarından biridir. Bu sorunsal referans alınarak "Levant Bölgesi Neolitik Çağ Taş Figürinleri" başlıklı bu tez çalışmasında belirli bir zaman dilimi, bölge ve materyal sınırlaması ile taş figürinlerin detaylı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Kendine özgü gelişmeler ile tanımlanan Neolitik Çağ'ın, Levant Bölgesi'nde işleyen süreci, figürinler konusunu detaylı analiz edebilmede önemli rol oynar. Bu nedenle, bölgenin coğrafi özellikleri ve koşulları araştırılarak, insan ve coğrafya ilişkisinden hareketle bölgede yaşanan Neolitik süreç incelenmiştir. Bölge, Kuzey ve Güney Levant olarak ikiye ayrılıp, günümüze dek yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda bölgeye özgü oluşturulmuş Neolitik Çağ kronolojisi detaylı alt evreler ile tanımlanmıştır. Bölgede taş figürinin ele geçtiği 26 farklı Neolitik Çağ merkezinden açığa çıkan 109 adet taş figürin çalışmanın ana odak noktasını oluşturmuştur. Merkezler hakkında genel bilgilerin verilmesi sonrasında taş figürinler dönemlerine ve tanımlamalarına göre tipolojik olarak değerlendirilmiştir. İnsan ve hayvan figürinleri olarak iki ana tipolojik ayrım detaylandırılarak figürinlerin işlevleri sorgulanmıştır. Genel olarak "Ana Tanrıça" kavramının karşılığı olarak görülen figürinlerin, bu kavram ile olan ilişkisi ve farklı anlamları üzerinde durulmuştur. Söz konusu anlamsal bağlamın tutarlı olması için kazı raporları, figürinler üzerine yapılmış durum çalışmaları ve etnografik araştırmalar detaylı olarak ele alınmıştır. Figürinlerin bölge, dönem ve tipolojik dağılımları ile nicelik açısından oranları göz önünde bulundurulduğunda, yapılan kapsamlı değerlendirilme sonucunda anlamlarının her evrede farklılık gösterdiği saptanmıştır.