Anadili Türkçe ve İngilizce olan yazarların İngilizce akademik metinlerde sözcük öbeği kullanımı: Bir derlem çalışması

Son yıllarda İngilizce akademik dünyada da küresel bir dil haline gelmiştir. Öğrenciler ve akademisyenlerden de bu küresel dilde yazılı ürünler ortaya koymaları beklenmektedir. Ancak, bu durum anadili İngilizce olamayan öğrenci ve akademisyenler için baskı oluşturmaktadır. Bunun nedeni ise bu bireylerin çalışmalarını tamamlayabilmesi ve yayınlayabilmeleri için anadili İngilizce olanlara benzer bir dil yetisine sahip olmaları ve sözcükler ya da sözcük grupları gibi akademik söylemin ayırt edici bazı özelliklerine hakim olmaları gerekmektedir. Bu anlamda, birçok çalışma, çoğunlukla 'sözcük öbekleri' olarak adlandırılan, bu tip sözcük kombinasyonlarınıı incelemiştir. Diğer yandan (on the other hand) ya da sonuç olarak (as a result of) gibi üç ya da daha fazla sözcükten oluşan İngilizcedeki sözcük öbekleri son derece yaygın ve akademik söylemin şekillenmesinde önemlidir. Ayrıca, akademik metinlerde kullanılan sözcük öbekleri disiplinler arasında farklılıklar gösterdiğinden belirli bir akademik disiplinde yaygın olan sözcük öbeklerinin doğru ve etkili kullanımı yazarlar için önem taşır ve bu öbeklerin yokluğu metnin akıcı ve doğal görünmemesine neden olur. Güncel çalışmalar (örn. Adel & Erman, 2012; Chen & Baker, 2010) İngilizceyi yabancı dil olarak konuşan yazarların daha az sayıda farklı tür sözcük öbekleri kullandıklarını göstermektedir. Ayrıca, bu yazarların metinlerinde, anadili İngilizce olanların tersine, çok sınırlı sayıda sözcük öbeğinin aşırı kullanıldığı da belirtilmektedir. Ancak, İngilizceyi yabancı dil olarak konuşan akademik yazarlardan, disiplinlerinde yaygın olan sözcük öbeklerini etkili ve anadili İngilizce olanlara benzer biçimde kullanmaları beklenmektedir. Bu bağlamda, belli bir disiplinde sık kullanılan sözcük öbeklerini belirleyen ve İngilizceyi yabancı dil olarak konuşan yazarların metinlerini anadili İngilizce olan yazarların metinleri ile sözcük öbeği kullanımı açısından karşılaştırıp ne ölçüde benzerlikler ya da farklılıklar olduğunu inceleyen çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın temel amacı, belirli bir akademik disiplinde anadili Türkçe ve İngilizce olan lisansüstü öğrenciler ile anadili İngilizce olan akademisyenlerin İngilizce akademik metinlerindeki sözcük öbeği kullanımını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, yabancı dil öğretimi alanındaki anadili Türkçe ve İngilizce olan lisansüstü öğrencilerce yazılmış yüksek lisans ve doktora tezleriyle yine anadili İngilizce olan akademisyenlerin araştırma makalelerini içeren ve 150 metinden oluşan bir derlem oluşturulmuştur. Araştırma derleminde her bir milyon kelimede 25 kez tekrarlanan ve en az 5 farklı metinde kullanılan dört sözcüklü ifadeler bu çalışmada sözcük öbeklerinin belirlenmesinde kullanılmış ana ölçütlerdir. Bu ölçütler doğrultusunda araştırma derleminde sözcük öbeklerini tespit edebilmek için WordSmith Tools 6 yazılımı kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, Türk lisansüstü öğrencilerin anadili İngilizce olan öğrenciler ve akademisyenlere göre çok daha fazla tip sözcük öbeği kullandıklarını göstermiştir. Ancak, öbeklerin sıklığı düşünüldüğünde Türk öğrencilerin metinlerin çok daha aşırı bir tekrar olduğu görülmüştür. Diğer yandan, öbek listelerinin istatistiksel analizi Türk öğrencilerin ve anadili İngilizce olan öğrenciler ile akademisyenlerin farklı sözcük öbekleri kullandıklarını göstermiştir. Son olarak, öbeklerin yapısal ve işlevsel olarak analizinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark çıkmamıştır. Anahtar Kelimeler: Sözcük öbekleri, İngilizce akademik söylem, anadili Türkçe ve İngilizce olan öğrenciler, anadili İngilizce olan akademisyenler