Lice-Kulp (Diyarbakır) bölgesi mermerlerinin özellikleri ve kullanım alanlarının belirlenmesi

Bu çalışma Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün "Diyarbakır İli Mermer Potansiyel Alanları Belirleme Projesi" kapsamında yapılmış olup; arazi, laboratuvar ve büro çalışmaları olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İnceleme alanı Diyarbakır İlinin kuzey doğusunda yer alan Lice ve Kulp İlçelerinde bulunan mermer ocaklarını ve mermer ocaklarının açıldığı formasyonları kapsamaktadır. Söz konusu alanda, Güneydoğu Anadolu Otoktonu'na ait birimlerden, Eosen-Oligosen yaşlı genelde karbonatlardan oluşan Midyat Grubu birimlerinden, Eosen yaşlı Hoya Formasyonu, kireçtaşı ve dolomitik kireçtaşı seviyeleri ile belirgindir. Bu formasyon ile açısal uyumsuz olarak gözlenen Alt Miyosen yaşlı Fırat Formasyonu karbonatlarla, yanal ve düşey geçişli olarak gözlenen aynı yaşlı Lice Formasyonu kırıntılarla tanınmaktadır. Çalışma alanında, Güneydoğu Anadolu Otoktonu üzerine Üst Kretase sonlarında yerleşmiş olan Koçali-Karadut Karmaşığı; şeyl, kireçtaşı, radyolarit, çört, çörtlü kireçtaşı seviyesinden oluşur. Proje kapsamında arazi çalışmalarında alınan numunelerden yapılan ön teknolojik ve tam teknolojik testler neticesinde, bölge mermerlerinin özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Örneğin, bölge mermerlerinin; plaka verme, kenar köşe kesilmesi ve cila alma durumu bakımından yüksek oranda "iyi" olduğu, birim hacim ağırlıklarının 2.56 g/cm³-2.70 g/cm³, yoğunluklarının ise 2.71 g/cm³-2.85 cm³ arasında değiştiği belirlenmiştir. Mermerlerin görünür porozite oranının % 0,2-% 0,8 arasında, basınç dirençlerinin de 94 Mpa ile 132,58 Mpa arasında değiştiği belirlenmiştir. Bu değerlerin yanı sıra diğer fiziksel, mekanik ve kimyasal özellikleri de ortaya konularak, mevcut standartlardan TS 2513 , TS 1910 ve TS 10449'a göre yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Diyarbakır Mermerleri, Lice Mermerleri, Kulp Mermerleri, Mermerlerin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri