Liderlikte duygusal zeka (liderlik özellikleri ile duygusal zekalı liderlere ulaşılması) Türk silahlı Kuvvetlerinde örnek bir uygulama

Ill ÖZET Bu çalışmanın temel amacı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görev yapan subayların duygusal zeka seviyelerinin ölçülmesi ve temel-alt boyutlarının incelenmesidir. Böylece duygusal zekanın sergilenen askeri liderlik davranışları üzerindeki etkileri araştırılmaktadır. Araştırmanın bir diğer amacı ise duygusal zekayı etkileyebileceği öngörülen çeşitli kişisel değişkenler ile etkili liderlik davranışları için gerekli olan tüm temel yetenek ve becerileri içerdiği ileri sürülen duygusal zeka ve açılımları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Öncelikle farklı liderlik davranışları konusundaki kuramsal yaklaşımlar özetlenmiştir. Kuramsal yaklaşımlar doğrultusunda duygusal zeka yeteneklerinin farkında olan bir liderin, ancak liderlik davranışlarını etkili biçimde sergileyebileceği belirlenmiştir. Duygusal zekanın, askeri liderlik üzerindeki etkilerinin incelenebilmesi maksadı ile 88 ifadeden oluşan duygusal zeka anketi 225 kişiye uygulanmıştır. Uygulama sonunda 213 tanesi değerlendirilmeye alınmıştır. Yapılan araştırma sonunda, KKK'lığı bünyesinde görev yapan farklı yaş gruplarındaki subayların toplam duygusal zekaları, temel boyutları ve açılımları arasında istatistiksel açıdan bir farklılık gözlemlenmemiştir. KHO mezunu subayların ise toplam duygusal zeka seviyeleri ve kişisel beceriler, kişiler arası beceriler, genel ruh durumu temel boyutları ile duygusal benlik bilinci, kendini gerçekleştirme, empati, bireyler arası ilişkiler açılımları yönünden diğer kaynaklardan gelen subayların gerisinde olduğu tespit edilmiştir. Askeri kaynak değişkenin, uyumluluk ve stresle başa çıkma temel boyutları ve açılımları üzerinde ise bir etkisi yoktur. Rütbe değişkeni ile toplam duygusal zeka arasında pozitif bir ilişki vardır. Rütbe arttıkça toplam duygusal zeka ve kişisel beceriler, kişiler arası beceriler, uyumluluk, genel ruh durumu gibi temel boyutlar ile kendine güven, bağımsızlık dışındaki tüm alt boyutların da arttığı gözlemlenmiştir. Rütbe değişkeninin stresle başa çıkma temel boyutu ve açılımları üzerinde bir etkisi yoktur. Medeni durum, çocuk sahibi olup olmama ve eşin iş durumu değişkenleri ise toplam duygusal zeka, temel boyutları ve açılımları yönünden herhangi bir farklılık yaratmamaktadır.