Lig Şampiyonası Algoritması ile gezgin turnuva probleminin çözümü

Klasik optimizasyon algoritmaları, büyük ölçekli kombinasyonal ve doğrusal olmayan problemlerde yetersiz kaldığında sezgisel optimizasyon algoritmaları önerilmektedir. Genel amaçlı sezgisel yöntemler; biyoloji tabanlı, fizik tabanlı, sürü tabanlı, sosyal tabanlı, müzik tabanlı, kimya tabanlı, spor tabanlı, matematik tabanlı ve bunların birleşimi olan melez yöntemler olmak üzere dokuz farklı grupta değerlendirilmektedir. 2009 yılında spor tabanlı bir arama ve optimizasyon algoritması olan Lig Şampiyonası Algoritması (LŞA) Ali Husseinzadeh Kashan tarafından önerilmiştir. LŞA, genel optimizasyon için birkaç haftalık yapay bir ligde oynayan yapay takımlar içerisindeki bir şampiyonayı taklit eden popülasyon tabanlı meta sezgisel optimizasyon yöntemidir. Bu algoritmada, lig programına göre haftalık olarak mücadele edecek takım çiftlerine numara verilir ve oyunun sonucu kazanan veya kaybeden olarak belirlenir. Bir takımın oyunu kazanıp veya kaybetmesi Oyun Gücü ile yakından ilişkilidir. Takımlar ileri haftalarda gerçekleşecek olan oyunları kazanabilmek için mevcut takım oluşumlarını tüm sezonlar boyunca geliştirmeyi amaçlarlar. Optimizasyon algoritmalarının hızlı yakınsaması ve yüksek doğruluk oranını artırmak için kaotik haritalar birçok algoritmada kullanılmıştır. LŞA'nın kaosla global yakınsama özelliğinin arttırılması ve lokal çözümde takılıp kalmasının önlenmesi, ilk kez bu tez ile sunulmuştur. Bu tez çalışmasında LŞA detaylı olarak incelenmiş ve kaotik LŞA önerilmiştir. Kalite testi fonksiyonlarındaki performansı karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Ayrıca, güncel spor problemlerinden, taşınma ve takımların toplam hareketliliğinin minimize edilmesini amaçlayan gezgin turnuva probleminin çözümü için LŞA ilk kez bu çalışmada kullanılmıştır. Bu problem yine güncel optimizasyon yöntemlerinden olan Optik İlham Optimizasyon (OİO) ile de ilk kez çözülmüş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak ilk kez bu tezde sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Optimizasyon, Metasezgisel Algoritmalar, Lig Şampiyonası Algoritması, Kaotik Harita, Gezgin Turnuva Problemi