Limanlarda karantina uygulamalarının kent güvenliği açısından analizi: İzmir örneği

Güvenlik; insanoğlunun en temel ihtiyaçlarından biridir. Bilim ve teknoloji alanındaki ilerlemeler, küreselleşmenin de etkisiyle uluslararası etkileşimin artması, uluslararası ticaretin ve seyahatin kolaylaşması gibi gelişmeler; salgın hastalıkların uluslararası ölçekte yayılması, güvensiz gıda, suç, şiddet ve hatta terör gibi birçok güvenlik sorununu da beraberinde getirmiştir. Liman kentleri için bu güvenlik sorunlarından biri de kentin en önemli parçası olan limanlardan kente sızarak insan, hayvan ve bitki sağlığını olumsuz etkileyebilecek ya da çevresel sorunlara yol açabilecek tehlikelerdir. Bu tehlikelerin, yetkili kurumlarca işbirliği ve koordinasyon içerisinde gerekli önlemler alınarak kente taşınmadan engellenmesi, büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla uluslararası ölçekte da çalışmalar yapılmaktadır. Ülkemizde limanlardaki halk sağlığı önlemleri 2005 yılında kabul edilen ve 2007 yılında yürürlüğe giren Uluslararası Sağlık Tüzüğü ve ulusal mevzuat çerçevesinde Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan Sahil Sağlık Denetleme Merkezleri tarafından uygulanmaktadır. Bu kapsamda limanlarda alınan önlemlerden biri de karantina uygulamalarıdır. Çalışmada limanlardaki karantina uygulamalarının kent güvenliği üzerindeki etkisi İzmir örneği üzerinden değerlendirilmiştir. Öncelikle bürokratik yapı, mevzuat ve uygulamalar üzerinden bir inceleme yapılmıştır. Daha sonra yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilen veriler analiz edilmiştir. Tüm bunlardan hareketle limanlardaki halk sağlığı uygulamalarının kent güvenliğinin sağlanmasında olumlu yönde katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler doğrultusunda bu uygulamaların sağlıklı bir şekilde işlememesinin kentte birtakım sorunlara neden olacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Anahtar Kelimeler: Karantina, halk sağlığı önlemleri, Uluslararası Sağlık Tüzüğü, liman, liman kenti, kent güvenliği.