Lisansüstü eğitimde danışman-danışan ilişkilerinin niteliği ile araştırma kaygısı arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, lisansüstü eğitimde danışman-danışan ilişkileri ile öğrencilerin araştırma kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada betimsel, nedensel karşılaştırmalı, ilişkisel araştırma modelleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında İnönü Üniversitesinde lisansüstü öğrenim gören 3730 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 960 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Danışman-Danışan İlişkileri Ölçeği ve Araştırmaya Yönelik Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, veri toplama aracının öğrencilere e-posta yoluyla gönderilmesiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi, ilişkisiz örneklemler için iki yönlü varyans analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, danışman-danışan ilişkilerinin rapport boyutunda erkek öğrencilerin kadın öğrencilerden daha olumlu görüşe sahip oldukları, danışmanı kadın olan öğrencilerin danışmanı erkek olan öğrencilerden daha yüksek araştırma kaygısı duydukları belirlenmiştir. Danışman-danışan ilişkilerinin usta-çırak ilişkisi boyutunda Sosyal Bilimler Enstitüsü öğrencilerinin, diğer enstitü öğrencilerinden daha olumsuz görüşler taşıdıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca doktora öğrencilerinin, yüksek lisans öğrencilerine göre usta-çırak ilişkisi boyutunda daha yüksek, araştırma kaygısında daha düşük puanlar aldıkları belirlenmiştir. Bu araştırmada, danışmanını kendi seçen öğrencilerin, danışmanı kendi isteği dışında belirlenen öğrencilere göre daha olumlu danışman-danışan ilişkisine sahip oldukları, daha düşük araştırma kaygısı hissettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Benzer şekilde, danışmanıyla daha sık görüşen öğrencilerin, daha az görüşen öğrencilere göre daha olumlu danışman-danışan ilişkisi ve daha az araştırma kaygısı yaşadıkları anlaşılmıştır. Son olarak, danışman-danışan ilişkileri ile araştırma kaygısı negatif yönlü, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Daha olumlu danışman-danışan ilişkisi olan lisansüstü öğrencilerinin, daha az araştırma kaygısı yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlar doğrultusunda uygulayıcılar ve araştırmacılar için öneriler geliştirilmiştir.