Lise öğrencilerinde yeme bozuklukları ile anksiyete duyarlılığı ve yalnızlık arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde yeme bozukluklarının anksiyete duyarlılığı ve yalnızlık değişkenleri ile bazı demografik (cinsiyet, daha önce diyetisyen yardımı alıp almama durumu ve daha önce psikiyatrist yardımı alıp almama durumu) değişkenler bakımından incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023/2024 eğitim öğretim yılında Sakarya ilinde bulunan dört farklı lise türünde okuyan 400 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların 155'i (%44,1) kız, 196'sı (%55,8) erkektir. Çalışma grubunun 153'ü (%43,5) 9. sınıfta, 198'i (%56,4) ise 10. sınıftadır. Çalışmaya katılanların 89'u (%25,3) Anadolu Lisesi, 93'ü (%26,4) Fen Lisesi, 79'u (%22,5) Anadolu İmam Hatip Lisesi ve 90'ı (%25,6) Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisidir. Çalışmada yeme bozuklukları ile ilgili veriler Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Yücel ve diğerlerince (2011) yapılan Yeme Bozuklukları İnceleme Ölçeği, anksiyete duyarlılığı düzeyleri ile ilgili veriler Yılmaz ve Zinnur Kılıç (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ÇADİ Ölçeği, yalnızlık düzeyleri ile ilgili veriler Yıldız ve Duy (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan UCLA Yalnızlık ölçeği kısa formu (Ergenler için) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada ölçek sorularına ek olarak kişilere cinsiyetlerine, daha önce diyetisyen yardımı alıp almama durumlarına ve daha önce psikiyatrist yardımı alıp almama durumlarına ilişkin sorular yöneltilmiştir. Veriler; korelasyon analizi, regresyon analizi ve t testi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizlere göre lise öğrencilerinin yeme bozuklukları alt boyutları ile anksiyete duyarlılığı ve yalnızlık arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu; anksiyete duyarlılığı ve yalnızlığın yeme bozukluklarının alt boyutlarından yeme, beden ve kilo endişelerini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan yeme bozukluklarının alt boyutlarından kısıtlamayı yalnızlık yordarken anksiyete duyarlılığının yordamadığı bulunmuştur. Cinsiyete göre yeme bozukluklarının tüm alt boyutlarının istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaştığı ve kız öğrencilerde tüm boyutlara ilişkin puanların, erkeklere oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Daha önce diyetisyen yardımı alıp almama durumuna göre yeme bozukluğu alt boyutlarından beden endişesinin anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği, daha önce psikiyatrist yardımı alıp almama durumuna göre de beden endişesi ve kilo endişesi alt boyutlarının önemli düzeyde farklılaştığı bulunmuştur.