Lise ı. ve ıı. sınıf öğrencilerinin algılanan benlik saygısının bazı değişkenlere göre incelenmesi

Bu araştırma, Lise 1. ve 2. sınıf öğrencilerinin algılanan benlik saygılarının; cinsiyete, sosyal kaygı düzeyine ve akademik başarı düzeyine göre değişip değişmediğini incelemek amacıyla yapılmış betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Ankara İlinin, Çankaya ve Keçiören ilçeleri Liselerinin birinci ve ikinci sınıflarında öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada belirlenen Liselerden rastgele örnekleme tekniği yoluyla 500 kişilik bir örneklem alınmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan benlik saygısı Coopersmith tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlanması Turan ve Tufan (1987)tarafından yapılan Coopersmith Self?Esttem Inventory ile araştırmanın bağımsız değişkenlerinden olan Sosyal Kaygı Düzeyi Liebowitz (1985) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlaması Gümüş (1997)tarafından yapılan Sosyal Durumlarda Kendini Değerlendirme envanteri kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde denekler gruplara ayrıldıktan sonra grup ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmıştır. Daha sonra da grupların iki olduğu durumlarda t- testi, ikiden çok olduğu durumlarda da tek yönlü varyans analizinden (F- testi) yararlanılmıştır. Anlamlılık düzeyi ? = 0.05 olarak seçilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre Lise 1 ve 2. sınıf öğrencilerinin benlik saygısı düzeyleri, akademik başarılarıya göre F(2/296)=23.44, p<.001) anlamlı düzeyde bulunmuştur. Farkın kaynağı Tukey Kramer testi ile test edilmiştir. Alt akademik başarı ile orta (Tk=4.441 p<.05), orta akademik başarı ile üst(Tk=4.012 p<.05) ve alt akademik başarı ile üst arasındaki (Tk=9.591 p<.05) farklar önemli bulunmuştur. Akademik başarısı yüksek öğrencilerin benlik algısı puanları da yüksektir. Akademik başarı arttıkça, öğrencilerin benlik saygı düzeyleri de artmaktadır. Lise 1 ve 2. sınıf öğrencilerinin algılanan benlik saygısı düzeyleri sosyal kaygı düzeylerine göre(t=8.110 p<.001) anlamlı bulunmuştur. Sosyal kaygısı alt düzeyde olan öğrencilerin benlik saygısı düzeyleri yüksektir. Lise 1. ve 2. sınıf öğrencilerinin algılanan benlik saygısı düzeylerinde cinsiyete göre(t=1.528, p>.05) fark bulunmamıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, lise1ve 2. sınıf öğrencilerinin benlik saygısı düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir ilişkinin olmadığı, sosyal kaygı düzeyine ve akademik başarı düzeyine göre ise anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.