Lise yabancı dil öğrencilerinin İngilizce okuduğunu anlama becerisini geliştirmede zihin haritası tekniğinin kullanımı üzerine bir araştırma

Bu araştırma, lise 11. ve 12. sınıf yabancı dil öğrencilerinin İngilizce okuduğunu anlama becerilerini geliştirmede zihin haritası tekniğinin etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada eylem araştırması deseni kullanılmış, uygulamalar 2024-2025 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar'ın Çay ilçesindeki bir Anadolu lisesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, 11. sınıftan 14 öğrenci ve 12. sınıftan 11 öğrenci olmak üzere toplam 25 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, öğrencilerin İngilizce okuduğunu anlama becerileri zihin haritası tekniği ile desteklenmiş ve uygulama süreci üç eylem planı şeklinde yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan İngilizce okuduğunu anlama testi, öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri ve öğretmen günlükleri kullanılmıştır. Nicel veriler bağımlı örneklem t-testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve Mann Whitney-U testi ile analiz edilmiş; nitel veriler ise içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, hem 11. sınıf hem de 12. sınıf öğrencilerinin ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuş, zihin haritası tekniğinin okuduğunu anlama becerilerinin gelişimine olumlu katkı sağladığı görülmüştür. Sınıf düzeyine ve cinsiyet değişkenine göre yapılan analizlerde ise anlamlı bir farklılık saptanmamış, tekniğin tüm gruplarda benzer etki gösterdiği belirlenmiştir. Öğrenci görüşlerine göre, zihin haritaları tekniği; bilgiyi organize etme, kelime öğrenimi, metin ana fikirlerini belirleme, görselleştirme, motivasyon artışı ve okuma performansını geliştirme gibi alanlarda fayda sağlamıştır. Öğretmen günlükleri de öğrencilerin okuma etkinliklerinde daha aktif rol aldığını, teknikle yapılan derslerin öğrencilerde ilgi ve dikkat düzeyini artırdığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, zihin haritası tekniği, lise yabancı dil öğrencilerinin İngilizce okuduğunu anlama becerilerini geliştirmede etkili bir yöntem olarak önerilmektedir. Bu tekniğin yabancı dil öğretim programlarına dâhil edilmesi, öğrencilerin metinleri analiz etme, bilgileri organize etme ve anlamlandırma süreçlerini destekleyerek okuma becerilerini güçlendirecektir.