Liselere geçiş sistemi kapsamında gerçekleştirilen merkezi sınav matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı yeterlik düzeyleri açısından sınıflandırılması

Çağın gerektirdiği niteliklere haiz bireyler yetiştirmek eğitim sistemlerinin temel amaçlarından biridir. Bireylerin sahip olması istenen bilgi, beceri ve davranışlar öğretim programlarıyla kazandırılmaya çalışılmakta, bu bağlamda yaşanan gelişmelere bağlı olarak öğretim programları güncellenmektedir. Son olarak 2018 yılında güncellenen matematik dersi öğretim programının amaçları ile PISA matematik okuryazarlığı yeterlik ölçeğinde yer alan düzeylerin örtüştüğünün görülmesi üzerine bu araştırmada, 2018 ve 2019 yıllarında LGS kapsamında gerçekleştirilen merkezi sınav matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı yeterlik ölçeği temel alınarak sınıflandırılması amaçlanmaktadır. Nitel bir araştırma olarak gerçekleştirilen bu çalışmada doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Merkezi sınavlarda sorulan toplam 40 matematik sorusu araştırmacı ve bir alan uzmanı tarafından analiz edilerek soruların düzeyleri belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda incelenen matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı yeterlik ölçeğinde yer alan düzeylerin hepsini kapsamadığı, sınavlarda genel olarak 2. düzey sorulara ağırlık verildiği görülmüştür. 2018 yılında gerçekleştirilen sınavda 1. düzeyde 4 (%20), 2. düzeyde 9 (%45), 3. düzeyde 4 (%20) ve 4. düzeyde 3 (%15) sorunun bulunduğu, 2019 yılında gerçekleştirilen sınavda ise 2. düzeyde 11 (%55), 3. düzeyde 7 (%35) sorunun yer aldığı, 4. ve 5. düzeylerde ise yalnızca birer soruya yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda, matematik dersi öğretim programında belirtilen amaçlara ulaşabilmek ve matematik okuryazarlığı kavramını öğretime yeterince yansıtabilmek maksadıyla, gerçekleştirilen merkezi sınavlarda sorulan sorularda program amaçlarına uygun olarak üst düzey becerileri içeren soruların sayısının artırılması önerilmektedir. Sınav sorularında üst düzey sorulara daha fazla yer verilmesi üst düzey bilgi ve becerilere sahip öğrencileri belirleyebilmek açısından da önem taşımaktadır.