Tanjero formasyonunun (üst kretase) litofasiyes dağilimi ve depolanma ortami Darbendikhan doğusu, Kuzeydoğu Irak

Bu tezin amacı kuzeydoğu Irak'ta Derbendikan ilinin doğu kesiminde oldukça iyi yüzeylemeler veren Kampaniyen-Maastrihtiyen yaşlı Tanjero Formasyonu'na ait derin deniz türbiditlerinin depolanma ortamını ortaya çıkarmaktır. Bu amaçı gerçekleştirmek için yukarıda belirtilmiş olan lokasyondaki İran sınırına yakın Sirwan vadisindeki Sarshata köyü yakınlarında toplam kalınlığı 1333 m olan ayrıntılı bir ölçülü sedimanter stratigrafik kesit alınmıştır. Alttan Kampaniyen-Maastrihtiyen yaşlı Shiranish Formasyonu, üstten ise Paleosen-orta Eosen yaşlı Kolosh Formasyonu ile sınırlanan birimden alınan bu ölçülü kesitte dokuz litofasiyes (LF) ve sekiz alt litofasiyes (ALF) tanımlanmıştır. Bunlar; LF-1: Konglomera; SLF-1a: Taneli-kumlu matriks destekli konglomera; SLF-1b: Kumlu matriks destekli konglomera; SLF-1c: Çamurlu martiks destekli konglomera; LF-2: Yapısız kumtaşı tabakaları; SLF-2a: İnce-kaba taneli yapısız kumtaşı; SLF-2b: Çok iri taneli-çakıllı yapısız kumtaşı; SLF-2c: Amalgam yapısız kumtaşı; LF-3: Deforme olmuş kumtaşı tabakaları; LF-4: Normal derecelenmiş kumtaşı tabakaları; SLF-4a: Çakıllı-ince taneli normal derecelenmiş kumtaşı tabakaları; SLF-4b: Kaba-orta-ince taneli normal derecelenmiş kumtaşı tabakaları; LF-5: Ters derecelenmiş kaba-çakıllı kumtaşı tabakaları; LF-6: Laminalı kumtaşı tabakaları; LF-7: Silttaşı tabakaları; LF-8: Çamurtaşı tabakaları; LF-9: Kaotik-bükülmüş litofasiyes. Tüm bu fasiyesler, standart derin deniz ortamı modellerine göre beş ayrı fasiyes topluluğu (FT) altında gruplandırılmıştır. Bunlar; FT-1: Yamaç; FA-2: İç yelpaze; FA-3: Orta yelpaze; FA-4 Dış yelpaze; FA-5: Moloz depolanmaları. Kaval yapıları ve kiremitlenmelerden alınan akıntı yönü verilerinin gül diyagramında yapılan analiz sonucu bu alanda beslenmenin KD'dan GB'ya doğru olduğunu, dolayısıyla kaynak alani KD'da bulunduğunu ortaya koymuştur. Yapılan fasiyes analizleri sonucunda Tanjero Formasyonu'nun Sirwan vadisindeki kırıntılı sedimanter kayaçlarının KD-GB eksenli bir "yamaç yelpazesi" ortamında çökeldiği ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Tanjero Formasyonu, türbidit kumtaşları, fasiyes analizi, derin deniz yamaç yelpazesi, Sirwan vadisi, kuzeydoğu Irak.