Elektrikli otobüsler için şarj istasyonları konumu belirlenmesi

Elektrikli otobüsler, sera gazı emisyonlarını azaltma, hava kirliliğini hafifletme ve kentsel gürültü seviyelerini düşürme potansiyelleri nedeniyle düşük karbonlu toplu taşıma sistemlerine geçişte önemli bir bileşen olarak ortaya çıkmıştır. Bu tez, özellikle e-otobüs ağları için tasarlanmış hızlı şarj istasyonlarının dağıtımı için yeni bir optimizasyon tabanlı mekansal planlama çerçevesi sunmaktadır. Önerilen modelin temel amacı, kurulum maliyetleri, işletme ve bakım maliyetleri, e-otobüs güzergahları ile şarj istasyonları arasındaki ulaşım maliyetleri ve enerji dağıtım hatlarıyla ilişkili altyapı maliyetlerini kapsayan toplam sistem maliyetini en aza indirerek sürdürülebilir toplu taşımacılığa geçişi kolaylaştırmaktır. Karmaşık optimizasyon problemini çözmek için bu çalışma, yakın zamanda geliştirilen doğadan ilham alan bir metasezgisel teknik olan Walrus Optimizasyon Algoritması'nın (BWAOA) ikili bir versiyonunu önermektedir. BWAOA'nın performansı, verimliliğini ve sağlamlığını doğrulamak için Aritmetik Optimizasyon Algoritması, Gri Kurt Optimizasyonu ve Balina Optimizasyon Algoritması olmak üzere üç metasezgisel algoritmaya göre kıyaslanmaktadır. Önerilen model, hem toplu taşıma ağı verilerini hem de elektrik enerjisi altyapısı verilerini içeren Adana, Türkiye'den veri kümelerine dayalı iki gerçek dünya vaka çalışmasına uygulanır. Deneysel sonuçlar, BWAOA tabanlı modelin maliyet minimizasyonu, çözüm kararlılığı ve yakınsama davranışı açısından üstün performans elde ettiğini ortaya koymaktadır. Ek olarak, seçilen şarj istasyonu konumlarının mekansal dağılımı, e-otobüs ağı için iyileştirilmiş erişilebilirliği göstermektedir.