Lokal ve sistemik olarak uygulanan borik asitin sıçanlarda kemik iyileşmesi üzerine etkilerinin histomorfometrik olarak değerlendirilmesi

Çalışmamızda, borik asit çözeltisinin sıçan kalvaryasında oluşturulan kritik boyutlu defektlere lokal olarak doğrudan ve sistemik olarak sıçanlara gavaj yöntemiyle uygulanması sonucunda kemik rejenerasyon ve iyileşme kapasitesinin, lokal, sistemik ve kombine olarak uygulamasının kısa ve uzun süreli etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışmamızda 28 sıçanın kafatasında parietal kemik üzerinde bregma noktasından geçen orta hattın her iki tarafına simetrik olacak şekilde 5mm çapında kritik boyutlu tam kalınlıklı defektler trefan frez ile oluşturuldu. Tüm hayvanların kafatasının solundaki defektler boş bırakılırken, sağ defektlere ise %3'lük borik asit çözeltisi uygulandı. Hayvanların yarısına sistemik gavaj yöntemiyle borik asit uygulandı. Sıçanların yarısı 14. günde, diğer yarısı 28. günde sakrifiye edildi. Bu şekilde 8 farklı uygulama ile ortaya çıkan kemik örnekleri elde edildi. Sadece sistemik borik asit uygulaması, sadece lokal borik asit uygulaması, kombine sistemik ve lokal borik asit uygulaması ve kontrol grubu oluşturuldu. Bu oluşturulan gruplar iki farklı sürede değerlendirilerek sekiz farklı deney grubu elde edildi. Kemikler dekalsifiye edilerek, histomorfolojik olarak değerlendirildi.Çalışmamızın sonucunda, canlı dokulara borik asit uygulanması, yüksek miktarda bağ dokusu birikiminin önlenmesi ve kemik oluşumunun indüklenmesi noktalarında faydalı olabilmektedir. Fibrosis oluşumunu önlemesi anlamında borik asit çözeltisinin sistemik uygulanması 28 günlük dönemde istatiksel anlamlı fark oluşturmuştur. Bu sonuca ek olarak kombine (sistemik ve lokal) uygulamanın sistemik etkinliği azalttığı görülmüştür. Sonuçlarımız değerlendirildiğinde borik asitin etkin bir anti-enflamatuvar ajan olduğu kemik oluşumunu arttırıcı etkisinin limitli olduğu sonucuna varılmıştır. Farklı dozların kemik oluşumu ve fibrozisin önlenmesi üzerindeki etkisini araştırmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Borik asit, fibrosis, kritik boyutlu defekt, kemik oluşumu