LPS ile indüklenen Parkinson hastalığı modelinde oridoninin motor ve motor-olmayan bulgular üzerine etkilerinin incelenmesi

Parkinson hastalığı (PH), motor sistemin yanında gastrointestinal disfonksiyon, depresyon ve anksiyete gibi motor-olmayan bulgularla da karakterize edilen progresif bir nörodejeneratif hastalıktır. Nöroinflamasyon, PH patogenezinde kritik bir rol oynamakta olup, bu süreçte Toll-benzeri reseptör 4 (TLR4) gibi immün yanıt reseptörlerinin aktivasyonu ön plandadır. Oridonin, antiinflamatuar ve nöroprotektif etkileriyle bilinen doğal bir diterpenoidtir. Bu çalışmada, sistemik LPS (Lipopolisakkarit) ile indüklenen PH fare modelinde oridoninin motor ve motor olmayan bulgular üzerindeki etkilerinin araştırılması ve bu etkilerde TLR4/α-sinüklein ilişkili mekanizmaların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 72 adet erkek C57BL/6 fare, kontrol, LPS, oridonin düşük doz (5 mg/kg), oridonin yüksek doz (10 mg/kg) ve kombinasyon gruplarına (LPS+O1, LPS+O2) ayrıldı. Sistemik LPS (0.3 mg/kg, i.p.) ile nöroinflamatuar PH modeli oluşturuldu. Davranışsal analizlerde depresyon için zorunlu yüzme testi, anksiyete ve lokomotor aktivite için açık alan testi ve yükseltilmiş artı labirent, motor koordinasyon için pole testi ve gastrointestinal fonksiyonlar için kolon hareketliliği uygulandı. Beyin ve kolon dokularında α-sinüklein ve tirozin hidroksilaz (TH) düzeyleri immünohistokimyasal yöntemle değerlendirildi. LPS uygulaması motor koordinasyonda bozulma, depresyon ve anksiyete benzeri davranışlar ile gastrointestinal motilitede azalma oluşturdu. Oridonin uygulaması ise bu parametrelerde doz bağımlı olarak iyileşmeler sağladı. TH immünoreaktivitesi LPS grubunda belirgin şekilde azalırken, oridonin gruplarında özellikle SNpc (substantia nigra pars kompakt), striatum ve DMV (dorsolateral motor vagus çekirdeği) bölgelerinde korunma sağlandı. Ayrıca, α-sinüklein birikimi oridonin uygulamasıyla baskılandı. Bu çalışma, oridoninin LPS ile indüklenen PH modelinde motor ve motor-olmayan belirtileri azaltıcı etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu etkilerin altında yatan olası mekanizmalar arasında nöroinflamasyonun baskılanması, α-sinüklein birikiminin azaltılması ve dopaminerjik nöronların korunması yer almaktadır. Bu yönleriyle oridonin, PH için hastalığı modifiye edici potansiyeli ile daha ileri çalışmalarda değerlendirilmesi gereken bir molekül olabilir.