Madde bağımlısı bireyler ve aile sistemi: Krize müdahale perspektifinden bir inceleme

Madde bağımlılığı bağımlı bireyin kendisini, aile bireylerini, yakın çevresinden başlayarak temasta bulunduğu sistemleri ve tüm toplumu etkileyen biyopsikososyal bir sorundur. Bağımlılığa bağlı pek çok kriz yaşanmakta ve bu krizler en temelde aile sistemini ciddi düzeyde sarsmaktadır. Krizlerle mücadele konusunda madde bağımlısı bireylerin yaşadıkları zorlanmaların aile sisteminin güçlendirilmesi ile aşılabileceği düşünülmüştür. Tedavi ve rehabilitasyon sürecinde aileyi merkeze alan yaklaşımların çok sonradan dahil edilmeye başlansa bile günümüzde gereken önemi görmediği düşünülmektedir. Madde bağımlısı bireyin olduğu ailelerde birtakım ortak özellikler olduğu, bağımlılığın aile içerisinde bir yerinin olması nedeniyle ailenin dahil edilmediği çalışmaların etkisinin kısıtlı olduğu düşünülmektedir. Sosyal hizmetin önemli bir çalışma alanı olan madde bağımlılığı alanında yapılan çalışmalar yalnızca bağımlı birey ve ailesi ile sınırlı kalmayıp toplumsal sorunların önlenmesini sağlayacak ve içinde bulunduğu bütün sistemleri etkileyecektir. Bu çalışmada Balıkesir Uyuşturucu ile Mücadele Biriminden çocukları ve aileleri için destek alan anne ve babalarla nitel bir araştırma yürütülmüş; ailelerin çocuklarının madde bağımlılığından kaynaklı yaşanan krizlere müdahale yöntemleri, aile sistemi ve bağımlılık süreçleri fenomenolojik yaklaşımla açıklamak amaçlanmıştır. Çalışma neticesinde; tedavi ve rehabilitasyonun bağımlılık krizlerinin yaşandığı aile içerisinden başlaması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ailenin kendi gücü ve baş etme becerilerinin geliştirilmesi, ailenin bağımlılık krizleri ile mücadele edebilmesini destekleyerek aile sisteminin güçlenmesini sağlamıştır. Ayrıca bu durumun hem aile içi dayanışma ve bağları geliştirdiği hem de aile sistemini işlevsel hale getirdiği, krizleri büyümeden önleyebildiği bağımlı aile bireyleri ile gerçekleştirilen bu çalışma ile tespit edilmiştir.