Madde kullanım bozukluğu bulunan bireylere yönelik aile yaklaşımlarının tedavi sürecine etkisinin incelenmesi

Madde kullanımı yalnız kullanan bireyin sağlığında önemli sorunlara yol açmakla kalmamakta, kullanan bireyin ailesinde ve toplumun önemli bir kısmında sosyal ve adli sorunlara da neden olmaktadır. Madde kullanımı ve kullanıma bağlı yaşanan sorunlarda artış, Türkiye'de ve Dünyada yapılan araştırmalar ile ortaya konmaktadır. Madde kullanımına başlama ve kullanımı devam ettirme nedenleri incelendiğinde; ailede veya çevrede madde kullanıcısı bireyin olması, sorunların yaşatmış olduğu depresif duruma karşılık hızlı ve geçici iyi olma arayışı, bir gruba dahil olma ve kendini kabul ettirme isteği, maddeye kolay ulaşım gibi nedenlerin risk faktörü olarak görüldüğü araştırma ile belirlenmiştir. Maddenin denenmesi sonrasında gelişen bağımlılık nedeni ile kişi sorumluluklarını yerine getirememe, ekonomik yoksunluk, aile ilişkilerinde bozulma, yasal yaptırımlara maruz kalma gibi zorluklarla karşılaştığı görülmüş madde kullanıcısının yalnız kendisi değil ailesinin ve çevresinin de süreçten zarar gördüğü, şiddet türlerine maruz kaldığı, ekonomik yoksunluk yaşadığı gözlenmiştir. Madde kullanım bozukluğu bulunan bireye aile üyelerinin olumsuz yaklaşımları madde kullanıcısının madde kullanımını artırarak devam etmesine neden olabilmekte, işlevsel yaklaşımları ise tedaviye katılımlarını sağlamaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda çalışmanın amacı; ailelerin, madde kullanım bozukluğu bulunan bireye yönelik tutum, davranış ve yaklaşımlarını inceleyerek işlevsel olan ve işlevsel olmayan yönlerini ortaya koyarak işlevsel olmayan yaklaşımların geliştirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda tedavi sürecinde olan 12 madde kullanım bozukluğu bulunan birey ve 12 aile üyeleri ile yarı yapılandırılmış görüşme formundaki sorular çerçevesinde görüşme sağlanmış, elde edilen veriler MAXQDA 24 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda aile desteğinin; madde kullanım bozukluğu bulunan bireylerin tedaviye katılımlarına ve tedavi sonrasında yeniden kullanıma başlanmasının önlenmesine katkı sunduğu tespit edilmiştir.