Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde transteoretik model temelli motivasyonel görüşmenin öz yeterlilik ve inanç algılarına etkisi

Amaç: Bu araştırma madde kullanım bozukluğu olan bireylerde transteoretik model temelli motivasyonel görüşmenin öz yeterlilik ve inanç algısına etkisini belirlemektir. Materyal Metot: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Şırnak kent merkezi Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde ve Cizre Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde hakkında adli mercilerce madde kullandığı tespit edilen bireylerle yapıldı. Araştırma Aralık 2021-Ocak 2023 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmaya 23'ü deney, 23'ü kontrol grubu olmak üzere toplam 46 yükümlü katıldı. Deney grubunda bulunan kişilere transteoretik model temelli motivasyonel görüşme programı uygulandı. Verilerin toplanmasında, Sosyo-demografik Özellikler Soru Formu, Öz-Etkililik-Yeterlilik Ölçeği ve Madde Kullanımına Yönelik İnanç Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Deney grubundaki bireylerin %69.6'sının 18-35 arası yaş grubu arasında, %95.7'sinin erkektir. Kontrol grubu incelendiğinde ise; gruptaki bireylerin %82.6'sı 18-35 arası yaş grubunda olduğu, %95.7'sinin erkektir. Deney grubundaki bireylerin öz-yeterlilik toplam puan ortalamasının girişim öncesi 83.39±13.13 iken, girişim sonrası 91.43±11.17 anlamlı yükseliş göstererek aralarında istatiksel olarak önemli bir fark bulunmuştur (p˂0.05). Deney grubundaki bireylere uygulanan transteoretik model temelli motivasyonel görüşme sonrası; Madde Kullanımına Yönelik İnanç Ölçeği ön test toplam puan ortalamaları 42.30±22.42 iken, son test puan ortalamaları 25.52±7.56 anlamlı düşüş göstererek aralarında istatiksel olarak önemli bir fark bulunmuştur (p<.0.05). Sonuç: Transteoretik model temelli motivasyonel görüşme yönteminin madde kullanım bozukluğu olan bireylerde öz-yeterliliklerinin artmasında ve maddeyi bırakmaya yönelik inançları artırmada etkili olduğu saptandı. Denetim serbestlik kapsamındaki yükümlü bireylerle görüşme yapılırken motivasyonel görüşme programlarının yer alması önerilebilir. Anahtar kelimeler: Hemşire, İnanç, Madde kullanımına bağlı bozukluk, Motivasyonel görüşme, Öz-yeterlilik