Maddenin iç yapısına yolculuk ünitesi ile ilgili basit araç-gereçlere dayalı rehber materyal geliştirilmesi ve öğretim sürecindeki etkililiği

ÖZET Öğrenme-öğretme sürecinde, iyi tasarlanmış görsel materyallerin, araç-gereçlerin kullanımıyla çoklu öğrenme ortamları hazırlanmaktadır. Bu yolla öğrencilerin soyut ve karmaşık kavramları kolay anlamaları sağlanmaktadır. Hazırlanan programlarda bu materyallerin eksik olması öğretmenlerin yardımcı kaynaklara ihtiyaç duymalarına sebep olmaktadır. Bu araştırmada, fen bilgisi 7. sınıf programında bulunan 'Maddenin İç Yapısına Yolculuk' ünitesine yönelik ekonomik yönden ucuz ve kısa sürede yapılabilen basit araç-gereçlerle hazırlanmış deneyler, modeller ve analojileri içeren bir rehber materyal geliştirilerek uygulanmış ve sonuçlan değerlendirilmiştir. Çalışmada yan deneysel yöntem kullanılmıştır. Öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrasındaki seviyelerini ölçmek amacıyla ilgili üniteye yönelik 'Seviye Belirleme Testi' ve 'Basan Testi' geliştirilmiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin başanlannı değerlendirmek amacıyla, farklı bir değerlendirme tekniği olan konuya ilişkin bir 'Matris Bulmaca' hazırlanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin fen bilgisine karşı uygulama öncesi ve sonrası ilgi ve düşüncelerini ölçmek amacıyla da 'Fen Bilgisi Tutum Anketi' geliştirilmiştir. Rehber Materyalin 2001-2002 öğretim yılında pilot uygulaması yapılmış, uzman ve öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda gerekli düzeltmelerden sonra, 2002-2003 öğretim yılında asıl uygulaması yapılmıştır. Asıl uygulamada; deney ve kontrol gruplannın öğretmenleri farklı olacak şekilde iki deney ve iki kontrol grupları oluşturulmuştur. Deney gruplanna materyal uygulanırken, kontrol gruplan normal öğretimlerine devam etmişlerdir. Her bir ölçme aracı örneklem gruplanna uygulanarak, sonuçlan farklı analizlerle değerlendirilmiştir. Seviye, başarı testi ve tutum anketi için Tek Faktörlü Kovaryans Analizi (ANCOVA), bulmaca için Tek Faktörlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) yapılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. Tutum ve başanlan arasındaki ilişki için de Kay-Kare (Chi-Square) Testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin tutum ve başanlan arasında deney gruplarının lehine anlamlı bir fark olduğu, tutum ve başanlan arasındaki ilişkinin tüm gruplar için uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonunda, öğretmenlere ve araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler : Fen Bilgisi Eğitimi, Program Geliştirme, Aktif Öğrenme, Basit Deney ve Etkinlikler, Madde ve Yapısı, Rehber Materyal VII