Madencilikte çevreye duyarlı patlatma tasarımı programı

ivMADENCİLİKTE ÇEVREYE DUYARLI PATLATMA TASARIMI PROGRAMIİsmail TopalMaden Mühendisliği, Yüksek Lisans Tezi, 2004Tez Danışmanı: Prof.Dr. Birol ELEVLİÖZETBu çalışmada, açık maden işletmelerinde kaya gevşetme amaçlı olarak uygulanan delmeve patlatma işlemleri sonucunda oluşan çevresel etkilerden en önemlisi olan yer sarsıntılarının,patlatma öncesinde tahmin edilebilmesi için bir bilgisayar programı geliştirilmiştir.Programın geliştirilebilmesi için, yapılan literatür araştırması sonucu, bu konudageliştirilmiş ve literatürde kabul görmüş bazı formüllere ulaşılmıştır. Ancak bu formüllerinkullanılabilmesi için her sahaya özel, sahanın pek çok jeolojik ve jeofiziksel özellikleriniyansıtan saha sabitlerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Saha sabitlerinin, işletme koşullarındaayrıntılı çalışmalar yapılarak tespit edilmesi, güç ve zaman alıcı işlemler gerektirmektedir.Söz konusu bu güçlüğü ortadan kaldırması ve titreşim tahmininin pratik bir şekilde herpatlatma işlemi öncesinde yapabilmesi için, geliştirilen bilgisayar yazılımında, daha öncekiyapılan kontrollü patlatma işlemlerinin sonuçlarından yararlanılarak, her sahaya özel sahasabitleri regresyon ve korelasyon analizleri ile tespit edilmekte ve bu sabitlerden faydalanarak,literatürde kabul görmüş tahmin formüllerine göre, patlatma öncesinde sarsıntı tahmini veoluşması istenen sarsıntı miktarına göre gecikme aralığı başına kullanılabilecek maksimumpatlayıcı madde miktarı hesapları yapılabilmektedir.Anahtar Kelimeler : Patlatmanın Çevresel Etkileri, Regresyon ve Korelasyon Analizleri, YerSarsıntılarının Tahmin Edilmesi.