Mağusa Suriçi’nde, 252-260 Nolu Parsellerdeki Tarihi Anıtların Çağdaş Bir Ek İle Kent Müzesi Kompleksi Olarak Yeniden İşlevlendirilmesi

ÖZ: Müzeler, son 20 yılda giderek daha interaktif, geniş halk topluluklarıyla bütünleşen, eğitsel bilgi deneyimi sunan ve sosyal etkileşim amaçlı kullanılan yapılara dönüşmüştür. Müze kavramı daraltıldığı zaman ise, birçok faklı içeriği/temayı kategorik olarak işleyen müzelerle karşılaşılmaktadır. Yakın zamanlarda tercih edilen bir tematik müze türü de ‘Kent Müzesi’dir. Kent Müzesi, kent kimliği olgusunun ortaya çıkmasından itibaren, insan ve şehir arasındaki etkileşimi gözler önüne seren, öznesi halk kahramanları değil sıradan kent insanının ta kendisi olan, kültür, gelenek, yaşam tarzı gibi insani öğeleri hatırlatma, tanıtma ve geleceğe aktararak kente ait bir bellek oluşturma misyonu barındıran müze türüdür. Kuzey Kıbrıs’ta tarihsel açıdan çok önemli kentlerin varlığına rağmen bu tanıma uyan anlamıyla herhangi bir Kent Müzesi’nin bulunmayışı, böyle bir ihtiyacın varlığını göstermektedir. Nüfusu dinamik olan Kuzey Kıbrıs’ta, kentlerdeki geleneksel yaşam sürekli dış kültürlerden etkilenmekte, dönüşmekte ve erozyona uğramaktadır. Kent insanı, geleneksel yaşam şeklinin ve günlük alışkanlıklarının ancak bir kısmını sonraki nesillere aktarabilmektedir. Böylece kültürel ve geleneksel birçok öğenin de unutularak yok olmasının önü açılmaktadır. Bu noktada, kent ve kent kimliğinin geçmiş ve mevcut durumunun kayıt altına alınarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlayacak kent müzelerinin topluma kazandırılması gerekli bir durum oluşturmaktadır. Kuzey Kıbrıs’ta bulunan Mağusa, dinamik ve sürekli gelişim gösteren nüfusu, zengin kültürel ve tarihi dokusu ile Kent Müzesi ihtiyacının öne çıktığı bir yerleşimdir. Sivil toplum örgütleri ve bilim çevrelerinin yeni bir müze gerekliliğini birçok kez ortaya koymuş olmasından da hareketle, Mağusa için böyle bir ihtiyacın giderilmesine yönelik bir bilimsel çalışmaya ihtiyaç duyulduğu izlenmektedir. Bu tez kapsamında, söz konusu ihtiyaca yönelik olarak, Mağusa/Suriçi’nde, 252-260 nolu parsellerin yer aldığı yapı adasındaki tarihi yapıların, çağdaş tasarımlar ile müze olarak yeniden işlevlendirilmesi önerilmekte ve bu öneri için gerekli bilgi altyapısının oluşturulması hedeflenmektedir. Yer seçiminde, söz konusu yapı adasının merkezi bir konumda yer alması, kamu mülkiyetinde olması, işlevsiz veya düşük işlevli, çok değerli tarihi yapıları barındırması ve yeni ek yapı/ yapılar için gerekli boş alanları içermesi bu yapı adasının seçilmesindeki etkenlerdir. Çalışma kapsamında bu yapı adasındaki tarihi yapıların bir kent müzesine dönüştürülmesi ve yeniden kullanımı ve müze işlevi için gerekli donanımların oluşturulmasında katkıda bulunacak bir ek yapının tasarımına ilişkin proje önerileri oluşturulacaktır.