Mahalle muhtarlıklarının mahalle sorunlarının çözümündeki rolü: Aksaray örneği

Kentlerin en küçük idari birimleri mahallelerdir. Türkiye'deki kentlerde mahallelerin yöneticisi ise muhtarlardır. Mahalle muhtarlıkları Osmanlı döneminde kurulmuĢ ve varlığını bugüne kadar sürdürmüştür. Zamanla görevleri ve işlevleri değişse de kendisine duyulan ihtiyaç değişmemiştir. Çalışmamızda ilk olarak mahalle yönetiminin geçmişinden başlanılarak mahalle muhtarlıklarının kurulmasına kadar olan süreç incelenmiş, daha sonra mahalle muhtarlıklarının kuruluşundan bugüne kadar geçen zamanda ne gibi değişikliklere uğradıkları aktarılmıştır. Cumhuriyet döneminde önce kaldırılmış sonra yeniden kurulmuş olan mahalle muhtarlıklarının bugünkü halini alması için birçok yasal düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemelerden hareketle mahalle muhtarlıklarının yapısı anlaşılmaya çalışılmıştır. Uluslararası metinlerde yer alan mahalleler ile ilgili bölümlere değinilmiştir. Ayrıca günümüz toplumunda mahallenin önemi de açığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Bu nedenle mahalle muhtarlıklarının mahalledeki sorunların çözümünde nasıl bir rol üstlendiklerini görmek amacıyla bir alan araştırması da yapılmıştır. Yapılan alan araştırması kapsamında Aksaray ilindeki toplam on muhtarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış ve kaydedilen görüşmeler burada aktarılmıştır. Buna göre mahalle muhtarlarının mahalledeki sorunların çözümündeki rollerinin muhtarın kişiliğine göre değişme gösterdiği ancak genel anlamda sorunların çözümünde bir aktör oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ancak aktör olarak üstlendikleri bu rolü hayata geçirmelerinde kendi kişilikleri kadar ilişkide oldukları kurumlarında önemli bir yeri olduğu sonucuna da varılmıştır.