Promoting social resilience cohesion in Mahmutbey, Istanbul

Dünya genelindeki hızlı nüfus artışı, şehirleri hem dinamik hem de giderek daha parçalı ve kırılgan sistemlere dönüştüren çevresel, ekonomik ve toplumsal sorunları beraberinde getirmiştir. Bu dönüşüm, şehirlerin artık öngörülebilir sistemlerden ziyade, karmaşık ve sürekli değişen yapılar hâline geldiğini göstermektedir. Bu tez, kentsel bağlamda sosyal sistemlerin dayanıklılığını artırmak amacıyla dayanıklılık teorisinin nasıl uygulanabileceğini araştırmaktadır. 1973 yılında C.S. Holling tarafından ortaya atılan dayanıklılık (resilience) teorisi, bir sistemin dışsal şoklara karşı işlevselliğini sürdürebilme kapasitesini ifade eder. Bu çalışma, söz konusu teoriyi Kevin Cunningham'ın sosyal dayanıklılığı merkez alan kentsel tasarım stratejileri çerçevesiyle birlikte ele almakta; Mahmutbey örneği üzerinden, bağlantısallığın güçlendirilmesi, kamusal alanlara eşit erişimin sağlanması ve toplumsal uyumun teşvik edilmesi gibi temel hedefler doğrultusunda stratejik bir yaklaşım sunmaktadır. Araştırmada, sosyal dayanıklılık teorilerine dair kapsamlı literatür taraması, örnek olay incelemeleri ve Mahmutbey özelinde geliştirilen mekânsal stratejilerin uygulamaları içeren çok yöntemli (multi-method) bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu yaklaşım, Mahmutbey mahallesinde gözlemlenen sosyal parçalanma ve yetersiz kamusal alan sorunlarını ele alırken, aynı zamanda bu sorunlara dayanıklılık ilkeleri doğrultusunda çözüm önerileri geliştirmektedir. Tez kapsamında önerilen stratejiler yalnızca Mahmutbey'e özgü olmamakla birlikte, benzer kentsel koşullara sahip mahalleler için de uygulanabilir ve yeniden üretilebilir bir model sunmaktadır. Bulgular, dayanıklılık teorisinin mahalle ölçeğinde nasıl etkili şekilde uygulanabileceğini göstermekte ve kentsel tasarımcılar ile karar vericilere, farklı sosyo-kentsel bağlamlarda sosyal dayanıklılığı güçlendirmek üzere bütüncül bir çerçeve sunmaktadır.