Majör depresif bozukluk tanısı almış bir grup hastada üstbilişsel işlevlerin incelenmesi

Depresyon, toplumu etkileyen yaygın psikiyatrik bozukluklardan biridir. Bu sebeple depresyonun ortaya çıkmasında ve sürmesinde etkisi olan faktörlerin belirlenip üzerinde çalışılması önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, Majör Depresif Bozukluk (MDB) tanısı almış hastalarda üstbilişsel işlevlerin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya SBÜ Şişli Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran 18-49 yaş aralığında, çalışma ölçütlerini sağlayan 60 hasta ile psikiyatrik ve nörolojik hastalığı olmayan, yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 30 sağlıklı kontrol alınmıştır. Hasta ve sağlıklı kontrol grubu ile çalışmaya başlanmadan önce görüşme yapılarakDSM-IV Eksen I Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği (SCID-I) uygulanmış, uygun şartları sağlayan katılımcılar araştırmaya dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30) uygulanmıştır. Çalışmada depresyon hastalarının üstbiliş toplam puanları sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur. Üstbilişin kontrol edilemezlik ve tehlike, bilişsel güven, düşünceleri kontrol ihtiyacı ve bilişsel farkındalık alt boyut puanlarının depresyon hastalarında sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında daha yüksek olduğu saptanmıştır. MDB hastalarında, depresyon düzeyini saptamak için kullanılan BDÖ ile ÜBÖ toplam puanı, olumlu inanç, kontrol edilemezlik ve tehlike ve bilişsel güven alt boyutları arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur. Bu çalışmada, MDB tanısı almış hastalarda daha yüksek çıkan üstbiliş puanları bu hastalarda üstbiliş sistemi ile çalışmanın gerekliliğine işaret etmektedir. Kişilerin bilişsel süreçleri hakkındaki inançları içeren, bilişsel süreçlerini izlemesini, değerlendirmesini ve bunu eyleme dönüştürmesini etkileyen üstbiliş sistemi üzerinde çalışmak hastalık sürecinin anlaşılması için önem taşımaktadır.