Major depresif bozukluk tedavisinde SSGI (serotonin geri alım inhibitörü) tedavisine nondominant el çalıştırma görevi eklenmesinin standart tedaviyle istirahat hali (resting state) fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (RS-F MRI) üzerinden kıyaslamalı çalışması

Giriş: Major depresif bozukluk (MDB) , toplumda görülme sıklığı, çeşitli tedavi yöntemlerine rağmen yüksek tekrarlama olasılığı ve sebep olduğu işlevsellik kaybı nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)' nce global hastalık yüküne büyük katkıda bulunan bir ruhsal bozukluktur. MDB'de son zamanda araştırmaların, fonksiyonel ve yapısal görüntüleme çalışmalarından fonksiyonel bağlantısallık çalışmalarına yöneldiği görülmektedir. Metod: Araştırmamızda depresif bozukluğu olan benzer sosyodemografik özellikteki 26 kadın hastaya tedavi öncesi rs-f MRI görüntüleme ve psikiyatrik değerlendirme ölçekleri uygulandıktan sonra, hasta grubu tedavi yanıtını karşılaştırmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki gruba standart antidepresan tedavisi verildi, rastgele seçilen bir gruba ek olarak nondominant elle (çalışmamızda sol el) yazma ödevi verildi. Sekiz haftalık tedavi sonrası tüm hastaların rs-f MRI görüntüleme ve psikiyatrik ölçeklerle değerlendirilmesi tekrarlandı. Bulgular: Her iki grubun tedavi sonrası depresyon ve frontal işlev ölçek sonuçları anlamlı olarak farklı bulundu. Çalışma bitiminde, ilaç tedavisi alan grupta sadece iki adet beyin bölgesi bağlantısallığında istatistiksel olarak anlamlı değişim görülürken, ilaçla birlikte nondominant el ile yazma ödevi alan grupta on adet beyin bölgesinin bağlantısallığında anlamlı değişiklik saptandı. Grup arası değişimler istatistiksel olarak kıyaslandığında ise on üç bölgenin fonksiyonel bağlantısallığı, anlamlı olarak farklı bulundu. Değişim görülen bölgeler arasında frontal ve limbik bölgelerin yoğunluğu dikkat çekmekte ve ölçek değişikliği ile uyumlu görünmektedir. Sonuç: MDB olan bireylerde tedavi yanıtına göre beyin ağlarındaki değişimleri araştırdığımız çalışmamızda, 'Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme' (EMDR) yönteminden esinlenerek geliştirdiğimiz nondominant el çalışmasının tedaviye yanıtında anlamlı farklılıklara neden olduğunu gözlemledik. Standart medikal tedavinin yanında bir adjuvan yöntem olarak öne sürdüğümüz nondominant el ile yazma ödevi, MDB tedavisinde profesyonel psikoterapötik desteğe ulaşmakta çeşitli kısıtları olan hastalar için yeni bir tedavi desteği olarak değerlendirilebilir. Birkaç bölge ile kısıtlı kalmadan, literatürde gördüğümüz, depresif bozuklukla ilişkili olabilecek tüm beyin bölge ve ağlarını birlikte değerlendirme çababımızla çalışmamızın mevcut literatüre katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.