Makarnalık buğdayda bazı kantitatif karakterlerdeki genetik varyasyon ve kalıtımın araştırılması

XII oz Bu çalışmada Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yaygın olarak yetiştirilen Dicle-74 ve Diyarbakır-8 1 makarnalık buğday çeşitleri melezlenmiş, temel generasyonlar denilen P1, P2, F1, F2, BC1 ve BC2 generasyonlar yardımıyla bazı kantitatif karakterlerdeki genetik varyasyon ve kalıtım araştırılmış ve bu yolla elde edilen bilgilerin makarnalık buğday ıslah programlarında kullanılması amaçlanmıştır. ölçülen karakterlerin çoğunda F1 ortalama değeri anılan karakter için ana (P1) ve babaya (P2) ait ortalama değerlerin dışında değerler vermiştir. Bu da dominans etkilerin varlığını göstermektedir. Generasyon ortalamaları üzerindeki genetik etkiler m, [d] ve [h] den oluşan basit eklemeli-dominans model ile açıklanamamıştır. İki genli interaksiyon modelleri ölçülen bir çok karakterdeki genetik etkileri ifade etmede daha yeterli bulunmuştur. İki genli modeller ve bazı parametrelerin işaretleri tamamlayıcı tip allelik olmayan interaksiyonların (epistasis) varlığını göstermektedir. Ele alman karakterlerdeki genetik varyasyon genellikle dominant (H) ve çevresel varyasyondur (E). Bulunan en uygun modeller bunu teyid etmektedir. Dar anlamda kalıtım dereceleri (h n) bütün karakterler için iki ayrı metodla tahmin edilmiş ve başta 1000 dane ağırlığı olmak üzere, başak boyu, sap verimi ve başaklanma gün sayısı gibi bazı karakterlerde erken generasyonlarda seleksiyonun etkili olabileceği anlaşılmıştır. Verim ve diğer bazı karekterler için seleksiyonun geciktirilmesinin daha yerinde olacağı anlaşılmıştır.