Maksiller molar dişlerin kök-kanal varyasyonlarının ve kök füzyonunun kıbt ile retrospektif analizi

Amaç: Bu in vivo konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) çalışmasının amacı, Türkiye, Tokat popülasyonunda maksiller birinci ve ikinci molar dişlerin kök sayıları, kök füzyonu, kök füzyonu izlenen dişlerin kanalları arasındaki birleşim ve C-şekilli kanalların prevelansını, kök füzyonun anatomik özelliklerini, molar dişler arasındaki korelasyonunu ve cinsiyetler arasındaki farklılıklarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 189 hastaya ait 756 maksiller birinci (378) ve ikinci (378) molar dişin KIBT görüntüleri incelendi; kök sayıları ve kök füzyonu değerlendirildi. Füzyon tespit edilen dişler sınıflandırıldı ve birleşen kanallar ve C-şekilli kanal konfigürasyonları değerlendirildi. Kök kanalları arasında izlenen kısmi veya belirgin bağlantılar birleşim olarak değerlendirildi. C-şekilli kanallar araştırıldı ve tanımlanan varyasyonlar sınıflandırıldı. Elde edilen sonuçlar üzerinde birinci ve ikinci molar dişler arasındaki kolerasyon, kök füzyonunun bilateral simetri ve cinsiyetlere göre farklılıklar değerlendirildi. Bağımsız oranlardaki farklılıklar için Z testi, cinsiyetler arasındaki farklılıklar için ki-kare testi ve bilateral simetri için Cohen kappa testi kullanıldı. Bulgular: Maksiller molar dişlerin %81'inde 3 ayrık köke, %18,7'sinde kök füzyonuna ve %0,3'ünde 4 kök tespit edilmiştir. 4 köklü 2 ikinci molar diş tespit edilmiş; aksesuar köklerden biri palatinal diğeri mesial tarafta izlenmiştir. Maksiller birinci ve ikinci molar dişlerin kök füzyonu prevalansı sırasıyla %6,1 ve %31,2 olarak bulunmuştur. Maksiller birinci molarlarda en fazla tip III, ikinci molarlarda tip II füzyon izlenmiştir. Kök füzyonun %73,8'i iki kökün, 26,2'si üç kökün füzyonu sonucu oluşmaktadır. Kök füzyonu izlenen dişlerin kanallarının birinci molarlarda %30,4, ikinci molarlarda %35,6 oranında birleştiği tespit edilmiştir. Birinci molarlarda hiç tanımlamazken ikinci molarlarda 6 (%1,6) dişte C-şekilli kanal konfigürasyonu tanımlanmıştır. Maksiller molar dişlerinde kök füzyonu olan 71 olgunun %11,3'ünde birinci ve ikinci molar dişlerinin hepsinde kök füzyonu görülmüştür. Cohen Kappa testine göre maksiller molar dişlerin kök füzyonu tipine göre bilateral simetri değerlendirildiğinde, birinci molar dişler için 0,862, ikinci molar için 0,683'lük bir değer ile önemli derecede uyum gösterdiği tespit edilmiştir. Maksiller molar dişlerin kök füzyonu prevelansı kadın hastalarda %23,6, erkek hastalarda ise %11,9 olarak karşımıza çıkmıştır. Sonuç: Maksiller ikinci molar dişler, maksiller birinci molar dişlere kıyasla daha karmaşık kök kanal anatomisine sahiptir. Bu çalışmanın limitasyonları dahilinde tüm maksiller molar dişler için %18,7 oranında kök füzyonu, %6,5 oranında kanalların birleşimi ve %0,8 oranında C-şekilli kanal konfigürasyonu izlendi. Kök füzyonunun, birleşen kanalların ve C-şekilli kanalların bilateral simetrisi önemli derecede uyum gösterdi. Kadın hastalarda kök füzyonu ve kanalların birleşimi istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla izlenmektedir.