Malatya ili killerinin fizikokimyasal özelliklerinin araştırılması ve analitik amaçlı uygulamaları.

Bu çalışmada, Malatya ilinin değişik yörelerinden MTA 6. Bölge Müdürlüğü'nce temin edilen kil örneklerinin X-ışınları difraksiyonu (XRD), Infrared spektroskopisi (IR) ve kimyasal analiz sonuçları ile mineral saptanmıştır. Mineral içeriği saptanan iki örnek (2 ve 3 nolu örnekler) H2SO4 ile kuru aktivasyona tabii tutularak aktivasyona uygun olup olmadıkları araştırılmıştır. Her iki örnekte montmorillonit ve illit karışımı kil minerallerini ihtiva etmekle beraber, 3 nolu örneğin bir miktar kalsit mineralide içerdiği tesbit edilmiştir. Aktivasyonda aktifleştirme parametresi olarak süzüntüye geçen Fe ve Mg derişimleri alınmıştır. Sonuçlar XRD, IR, katyon değiştirme kapasitesi (KDK) ve pH değerleri ile yorumlanmıştır. Bulunan sonuçlardan 2 nolu örneğin aktivasyona uygun olabileceği, 3 nolu örneğin ise kalsit minerali nedeni ile aktivasyona uygun olamdığı, ancak içerdiği kalsit çözündürüldükten sonra uygun olabileceği sonucuna varılmıştır. Yapılan analizler sonucu tüm örnekelrin ana mineral olarak montmorillonit ve illit minerallerini ihtiva ettiği bunun yanında ikincil mineral olarak kalsit, vermukulit, nontronit'i içerdiği saptanmıştır. Hekimhan ilçesinden temin edilen 3 örneğin ise (8, 9 ve 10 nolu örnekler) saf kaolinit minerali ihtişva ettiği saptanmıştır. Ayrıca kil örneklerinden biri HCL ile aktifleştirilerek (Adsit/Kil oranı 0,3 olan yaş aktivasyonla) ham ve aktif kilin kurşun Pb2+ adsorpsiyonu incelenmiştir. Bu analizlerde ham ve aktif kilin 2'şer gramlık 5 seti sırası ile 2, 4, 6, 8 ve 10 ppm'lik Pb çözeltilerinin 50 ml'si ile karıştırılmıştır. KArışımların pH ölçümleri alındıktan sonra 1 saat çalkalayıcıda tutulmuş ve Whatman No:41 filtre kağıdından süzülmüştür. Süzüntünün pH ölçümleri yanında değişebilir kaytonlardan Na, K, Ca ve Mg analizleri yapılmıştır. Buradan da değişebilir katyonlar için değişebilirlik sırası bulunmuştur. Bulunan bu değerlerin Pb derişimi ile değişimi ayrı ayrı incelenmiştir. Süzüntüde Pb analizi yapılmış ancak tesbit edilememiştir. Buradan süzüntü fazındaki tüm Pb'nin kil minerali tarafından adsorplandığı sonucuna varılmıştır.