Malatya Pütürge yöresinde çıkarılan pirofillit malzemesinin beton agregası olarak kullanılabilirliğinin araştırılması

Bu çalışmada, Malatya Pütürge İlçesinde bulunan pirofillit (phyllite) kayacının beton agregası olarak kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Pütürge, Malatya iline yaklaşık 74 km uzaklıkta bulunmaktadır. Pütürge'nin güneyinde 15 km uzunluğunda bir kuşakta yaklaşık 25 dolayında pirofillit çeşiti saptanmıştır ve 10 ocak açılmıştır[8]. Bu ocaklardan Taşmış Köyü'nde bulunan ocaktan alınan örnekler konkasörle kırılarak granülometrik hale getirilmiş malzeme ile standartlara uygun olarak agrega deneyleri ve bazı sertleşmiş beton deneyleri yapılmıştır.Agrega deneyi olarak elek analizi ve tane büyüklüğü dağılımı tayini, agregalarda parçalanma direncinin tayini, özgül ağırlık, su emme tayini ve MgSO4 sağlamlık denemesi deneyleri yapılmıştır. Bu deneyler sonucunda agreganın aşınma kaybı %28, özgül ağırlığı 2,67, doygun yüzey kuru ağırlığı 2,70, absorbsiyon yüzdesi 0,9, MgSO4 sağlamlık denemesine göre kayıp ortalama kayıp yüzdesi %22 olarak ölçülmüştür.Beton deneyi olarak sertleşmiş betonun yoğunluğunun tayini, ultrasonik puls geçiş hızı deneyi, yüzey sertliği deneyi, basınç dayanımı, eğilme dayanımı, yarmada çekme dayanımı, çarpma etkisi ve yüksek sıcaklık etkisi deneyleri yapılmıştır. Buna göre sertleşmiş betonun kuru birim hacim ağırlığı 2,08 civarında, ultrasonik puls geçiş hızı Uh=3778,3m/sn, yüzey sertliği ortalama 20,92, 28 günlük betonun ortalama basınç dayanımı 21,17 MPa, eğilme dayanımı 1,20 MPa, yarmada çekme dayanımı 2,08 MPa, çarpma deneyinde numunenin 140 vuruş sayısına kadar direnç gösterdiği görülmüştür ve ayrıca yüksek sıcaklık etkisine maruz kalan numunelerin 1450oC'ye kadar dayanım gösterdiği deneylerle saptanmıştır.Deneyler sonucunda bulunan değerler TS EN standartlarına göre analiz edilmiş olup sonuçlar sayısal olarak verilmiştir. Elde edilen sonuçlardan kullanılan agrega ile üretilen betonun basınç dayanımının ve eğilme dayanımının çok yüksek olmadığı ancak çarpma dayanımı ve yüksek sıcaklığa karşı iyi direnç gösterdiği gözlenmiştir.