Malatya yöresine ait bazı üzüm ve kayısı çeşitlerinin fitokimyasal içeriklerine bağlı olarak antioksidan aktivitelerinin araştırılması

Bu çalışmada, Malatya ilinde yetişen kayısı (Hacıhaliloğlu, Kabaaşı) ve üzüm (Şam, Tahanebi, Kureyş, Banazı, Köhnü) meyve ekstraklarının in vitro ile in vivo şartlarda ve Saccharomyces cerevisiae bulunan anaerobik kültür ortamında antioksidan etkileri araştırıldı. Çalışmada lipit peroksidasyon (LPO), yağ asidi düzeyi, lipofilik vitamin değerleri, protein ve glutatyon miktarları ile ortam şartlarına göre fitosterol ve kolesterol düzeyleri ölçüldü. Bu amaçla Kontrol, Fenton reaktifi (FR) ve meyve ekstraklarını içeren gruplar ile bunların kombinasyonları kullanıldı.Deneylerden elde edilen sonuçlara göre, hem in vitro hem de in vivo ortamlarda FR grubunda LPO düzeylerinin kontrol grubuna göre yüksek miktarlarda arttığı (p<0.0001), meyve ekstraktı ve FR içeren gruplarda ki LPO seviyelerinin belirli oranlarda azaldığı gözlemlendi. Meyve ekstraklarının LPO seviyesini düşürücü etkisinin içeriğindeki flavonoid gibi fitokimyasallardan ileri geldiği belirlendi. S. cerevisiae ve ratlar üzerindeki çalışmalarda, protein, glutatyon ve yağ asidi düzeylerinin ekstrakt ve FR ilavesinden etkilendiği belirlendi. S. cerevisiae `nın yağ asit bileşimi içinde FR ve meyve ekstraktlarının etkisiyle palmitik, palmitoleik, stearik, oleik ve linoleik asitlerin, ratların yağ asidi bileşimi içinde de belirtilen yağ asitlerinin yanı sıra araşidonik ve dokosahekzaenoik asitlerin miktarlarında kontrol grubuna göre farklı oranlarda artış olduğu saptandı (p<0.0001, p<0.001). Ayrıca meyve ekstraktı ilavesinin S. cerevisiae'de fitosterol, dokularda ise kolesterol biyosentezini belirgin miktarda arttırdığı tespit edildi (p<0.0001, p<0.001).Sonuçlarımıza göre, günlük yaşamda sıkça tükettiğimiz kayısı ve üzüm meyvelerinin in vitro şartlarda, S.cerevisiae'in anaerobik kültür ortamında ve ayrıca in vivo şartlarda LPO oluşumunu engelleyerek organizmaların biyokimyasal parametreleri üzerinde farklı etkilerde bulundukları belirlendi.