Mali anayasa: Dünya uygulamaları ve Türkiye'de uygulanabilirliği

Kurala dayalı maliye politikası uygulamaları bütçe açığına ve kamu borçlanmasına neden olan popülist ve kayırmacı harcamaların önüne geçerek mali disiplini sağlamayı, mali performansı, öngörülebilirliği ve güvenilirliği artırmayı, etkin kaynak tahsisini sağlamayı ve ekonomik güven ortamı yaratmayı hedeflemektedir. Kurala dayalı maliye politikasına yönelik uygulamalar 1990'lı yıllardan günümüze kadar pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede yaygın bir şekilde uygulanmaya devam etmektedir. Çalışmanın amacı Türkiye'de kurala dayalı maliye politikası uygulamalarının anayasal temelde güvence altına alınması gerekliliğine dikkat çekmek ve örnek dünya uygulamalarından hareketle Türkiye özelinde uygulanabilir öneriler getirmektir. Bu kapsamda ilk olarak devletin güç ve yetkilerinin anayasal normlar ile sınırlandırılması düşüncesinin gelişiminde etkili olan iktisadi düşünce okulları açıklanmıştır. Daha sonra kamu bütçesi, vergiler, kamu harcamaları ve kamu borç yönetimi gibi araçlara ilişkin sayısal ve prosedürel mali kuralların etkileri değerlendirilmiştir. Son bölümde ise AB'de Birlik ve ülkeler bazında, ABD'de ise federal devlet ve eyaletler bazında uygulanan mali kurallar ele alınmış, Türkiye'de mali kural ve benzeri uygulamalara yer verilmiş ve konunun Türkiye açısından uygulanabilirliği tartışılmıştır. Sonuç olarak Türkiye'de anayasal olarak güvence altına alınmış mali kuralların bahsedilen hedeflere ulaşmada faydalı olacağı düşünülmektedir.