Mali cezalar ile hürriyeti bağlayıcı cezaların vergi yasalarının uygulanması bakımından etkinliğinin incelenmesi ve değerlandirilmesi

Kamu gelirleri arasında en büyük paya sahip olan vergiler, kamuhizmetlerinin karşılanması bakımından önemli bir finansman kaynağıdır. Bunedenle, devletin önemli bir gelir kaynağı olan verginin, sürekliliğininsağlanması gereklidir. Bu amaca yönelik olarak vergi sistemlerinde vergiödevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak birçok güvenlik önlemigeliştirilmiştir. Bu önlemlerden birisi de vergi ceza uygulamasıdır.Vergi yükümlüsü bazı durumlarda vergi ödevleri konusunda bilerekveya bilmeyerek hukuka aykırı davranabilir. Hukuka aykırı davranışlar ise,farklı nitelikte vergi suçlarını oluşturur. Bu suçlara da farklı nitelikte cezalaruygulanır. Vergi suçları kural olarak devlet hazinesine karşı işlenen suçniteliğinde kabul edilmektedir. Ekonomik nitelik taşıyan bu suçlaryükümlülerin yasal ve idari düzenlemelere aykırı davranışları sonucundaortaya çıkar. Bu suçlar için mali nitelikli cezalar uygulanır. Böylece devletinvergi kaybı mali cezasıyla birlikte telafi edilir. Ancak bazı vergi suçlarında ağırbasan yön, vergi kaybı olmayıp, kamu düzeninin ihlal edilmesidir. Bunayönelik olarak da cezalar hürriyeti bağlayıcı nitelik taşımaktadır. Dolayısıylavergi suç ve cezası belirlenmesinde temel husus sadece, mali kaybınbulunması değildir.Her iki ceza türü açısından yaptırımla ulaşılmak istenilen hedeflerigerçekleştirmek, bir başka ifadeyle cezalandırmada etkinliği sağlayabilmekiçin kanun koyucu ve idareye bazı görevler düşmektedir. Kanun koyucuyaptığı düzenlemede, cezanın tüm unsurların kapsayacak şekilde açık vebelirgin olarak ortaya koymalıdır. İdare de, suçu nitelik yönünden etkin birşekilde saptayarak, yaptırımları tavizsiz uygulamalıdır. Ancak bu şekildebelirlenmiş suç ve ceza yapısı, vergi kanunlarının hedeflerinigerçekleştirebilmekte yardımcı olabilecektir.