Mali içerikli raporların Ceza Yargısındaki etkileri ve sonuçları: İzmir ili örneği

Ceza yargısına konu olan mali içerikli denetim raporları, vergi inceleme elemanları tarafından yazılmaktadır. Denetim raporlarının, ceza yargısına konu oluşturması, yasalarda suç olarak belirtilen fiillerin, denetime konu iş ve işlemlerde varlıklarının saptanması halinde söz konusu olabilmektedir. Çalışmamızda denetim sistemi, denetim yapan birimler ile vergi suç ve cezaları; yargı ve yargılama sistemi incelenip, değerlendirilerek bir sonuca varılmaya çalışılmıştır.Vergi inceleme elemanlarınca yapılan denetimlerin esas amacı, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak ve vergi kaçırılmasını önlemektir. Bu amaca yönelik yapılan vergi denetimi sosyal ve hukuki nitelik taşımakta olup, cezalandırma gayesi taşımamaktadır. Ülkemizdeki vergi denetim sistemi, yargının da olduğu gibi zaman içinde değişikliklere uğrayarak bugüne gelmiştir.Türkiye genelinde olduğu gibi İzmir'de de denetim elemanlarının sayısal yetersizliği nedeniyle düşük oranda yapılan vergi denetimlerinde, vergi suçu raporlarının toplam raporlar içindeki payı genel olarak düşüktür. Suç içerikli raporlar, 213 sayılı VUK 359 uncu maddesinde yazılı hallerde, evrak ve belgelerde kendi lehine uygulama yaparak vergi kaybına neden olan mükellefler aleyhine ve vergi adaletini sağlamak için yazılır.Yargı sistemimiz Anayasa yargısı, idari yargı, askeri yargı ve adli yargı olarak dört ana grupta incelenmektedir. Vergi uyuşmazlıklarında idari yargıda çözümlenirken, vergi suçları adli yargının görev alanına girmektedir.Ağır ceza mahkemelerinde yapılan çalışmalarda, bazı yıllarda dava sayısının arttığı, yasalarda değişiklikler yapıldıkça davaların sonucu paralel olarak ceza ya da beraatla sonuçlandığı görülmektedir.Mahkemelere vergi suçu raporları ile açılan davalarda, denetim elemanlarının kamu tarafı olmaları nedeniyle ve yargılamanın tarafsızlığı ilkesi uyarınca tarafsız bilirkişilere başvurulmaktadır. Bilirkişi raporları genel olarak yargılamanın sonucunu belirlemektedir. İhtisas mahkemelerinin oluşturulması ile olası hatalı yargılamaların önüne geçilebileceği sonucuna varılmaktadır.Anahtar Kelimeler:1)Vergi, 2) Vergi İncelemesi, 3) Denetim, 4) Vergi Suçu,5) Ceza Yargısı