Mangan ve demir stresi uygulanmış roka (Eruca sativa) bitkisinde bazı antioksidan enzim aktivitesindeki ve lipid peroksidasyon düzeylerindeki değişimlerin incelenmesi

ÖZETYedi gün çimlendirilmi roka (Eruca sativa) bitkisi 16 saat k- 8 saat karanl k büyümeçemberinde 0-5000 µM aras nda de i en Mn+2 ve Fe+2 içeren besi ortam nda strese maruzb rak ld . Mangan toksisitesi uygulanan roka yapraklar nda kontrol grubuna göre süperoksitdismutaz (p 0.05), guasikol peroksidaz (p 0.01) aktiviteleri ve lipid peroksidasyon seviyeleri(p 0.05) daha yüksek, askorbat peroksidaz aktivitesi (p 0.05) ise daha dü ük bulundu. Artanmangan konsantrasyonuna ba l olarak yapraklardaki klorofil içeri inde azalma gözlendi(p 0.01). Stres uygulanan roka yapraklar n n 6. gününde yapraklarda kahverengibeneklenmeler, relatif büyüme h z nda ve gövde (yaprak+sap) uzunlu unda azalmalarbelirlendi.15 günlük muamele periyodunda 3.45-5000 µM aral nda mangan toksisitesiuygulanan roka köklerinde ise kontrol grubuna göre Mn art na ba l olarak süperoksitdismutaz (p 0.05), askorbat peroksidaz (p 0.05), guasikol peroksidaz (p 0.01) aktivitelerindeve lipid peroksidasyon seviyelerinde (p 0.05) artma saptand . Bitki büyüme parametreleriincelendi inde ise roka bitkisinin kök uzunluklar nda artan mangan konsantrasyonuna ba lolarak azalmalar gözlendi.0-3.45 µM mangan eksiklik stresi uygulanm roka yapraklar nda 15. günün sonundakontrol grubuna göre süperoksit dismutaz (p 0.01), guasikol peroksidaz (p 0.01)aktivitelerinin ve lipid peroksidasyon düzeylerinin (p 0.05) artt , askorbat peroksidazaktivitesinin (p 0.05) ve klorofil içeri inin azald belirlendi. Mn eksikli i uygulanan rokayapraklar nda 6. günün sonunda relatif büyüme h z nda ve gövde (yaprak+sap) uzunlu undas ras yla % 2.15 ve %10 azalma ve yapraklarda sararmalar gözlendi.Fe+2 toksisitesi uygulanm roka yapraklar nda 15. gün sonunda kontrol grubuna göreyapraklardaki süperoksit dismutaz (p 0.01), askorbat peroksidaz (p 0.05), guasikolperoksidaz (p 0.05) aktiviteleri ve lipid peroksidasyon seviyelerinin (p 0.05) belirgin olarakartt belirlendi.15 günlük muamele periyodunda artan demir konsantrasyonuna ba l olarakklorofil içeri inde(p 0.05) azalmalar belirlendi. 6. günde relatif büyüme h z nda ve gövde(yaprak+sap) uzunlu unda azalmalar ve gözlendi.Artan Fe+2 konsantrasyonuna ba l olarak stres uygulanan roka köklerinin süperoksitdismutaz (p 0.01), guasikol peroksidaz aktivitesi (p 0.05) ve lipid peroksidasyon düzeyleri(p 0.01) kontrol grubuna göre artt , askorbat peroksidaz (p 0.05) aktivitesinin azaldbelirlendi. Roka bitkisinin kök uzunluklar n n kontrol grubuna göre azald ve köklerdesaçaklanmalar n oldu u gözlendi.0-34.7 µM Fe+2 aral nda 15 gün eksiklik stresi uygulanan roka yapraklar nda,kontrol grubuna göre süperoksit dismutaz (p 0.05) ve lipid peroksidasyon düzeylerinde(p 0.01) artma askorbat peroksidaz ve guasikol peroksidaz aktivitelerinde ise kontrolgrubuna göre azalmalar gözlendi (p 0.05) Demir eksikli i uygulanm roka yapraklar ndakontrol grubuna göre toplam klorofil içeri inde % 31 oran nda (p 0.01) azalma gözlendi. 6.günde demir miktar n n azal na ba l olarak yapraklarda sararmalar, büyümeparametrelerinde % 15 oran nda azalma belirlendi.Anahtar Kelimeler: Antioksidan enzimler, lipid peroksidasyonu, metal stresi, oksidatif stres,roka (Eruca sativa)