Manisa ve çevresindeki tarım alanlarında radyoaktif izleyici kullanılarak toprak erozyonunun araştırılması

Toprak erozyonu, tarım alanlarını ve tabiatı etkileyen, günümüzün en önemli çevresel problemlerinden biridir. Tarım arazilerindeki toprak kaybı, ürün üretim potansiyelinin azalmasına, yüzey suyu kalitesinin düşmesine ve drenaj şebekelerinde zarara sebep olur. Erozyon hızının ölçülmesinde çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. 137Cs radyonüklidi, erozyon ve birikim çalışmalarında yaygın olarak kullanılan bir tekniktir. Bu çalışmada, Manisa ve çevresinde erozyona uğradığı düşünülen tarım alanlarından seçilen beş bölgeden alınan örneklerde, toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerinin tayini yapılmıştır. Ayrıca bu beş bölgenin 137Cs konsantrasyonu HpGe dedektörü ile belirlenerek erozyon hızı hesaplanmıştır. İncelenen bölgedeki toprak örneklerinin % organik madde içeriklerinin 0,32- 5,88 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Erozyon hızı tayininde Orantılı Model ve Basitleştirilmiş Kütlesel Denge Modeli kullanılmıştır. Orantılı Model ile yapılan değerlendirmede erozyon hızının -0,38 ile - 45,05 t ha-1 y-1 arasında; birikim hızının +0,93 ile +23,93 t ha-1 y-1 arasında değiştiği hesaplanmıştır. Basitleştirilmiş kütlesel denge modeli ile hesaplama yapıldığında, erozyon hızının, -0,38 ile -70,01 t ha-1 y-1 arasında, birikim hızının, +0,92 ile +19,81 t ha-1 y-1 arasında değerler aldığı bulunmuştur. Her iki model ile bulunan sonuçların 30,00 t ha-1y-1'a kadar olan miktarlarda birbiri ile uyum içinde olduğu gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda incelenen topraklarda erozyonun varolduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Toprak Erozyonu, Manisa, 137Cs, Orantılı Model, Basitleştirilmiş Kütlesel Denge Modeli