Manisa Hafsa Sultan Camii deprem davranışının orerasyonel modal analiz yöntemiyle incelenmesi

Bu tez çalışmasında, tarihi bir camii ve minaresi deprem davranışları analitik ve deneysel yöntemler kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmada, Manisa Hafsa Sultan Camii ve minaresi örnek olarak seçilmiştir. Tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, yığma yapıların dinamik davranışı, tarihi yapılarda koruma kavramı ve kavramının tarihsel süreç içerisinde gelişimi hakkında genel bilgiler sunulmuştur. İkinci bölümde, tarihi yapıların incelenmesi, yığma yapı malzeme özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan yöntemlerden, malzeme modelleme teknikleri, yığma yapıların sayısal olarak modellenmesi ve sonlu elemanlar yöntemine dayalı dinamik formülasyonlarlar verilmektedir. Yapıların deneysel dinamik parametrelerinin belirlenmesinde kullanılan, deneysel modal analiz yöntemleri, yöntemlerde kullanılan test aletleri ve deneysel yöntemlere ait formülasyonlar sunulmaktadır. Son olarak yığma yapıların doğrusal olmayan analizinde yaygın olarak kullanılan yöntemler hakkında bilgiler sunulmuştur. Üçüncü bölümde tarihi Hafsa Sultan Camii mimari ve taşıyıcı sistem özellikleri, yapı üzerinde yapılan hasar tespit çalışmaları hakkında bilgiler verilmiştir. Yapı taşıyıcı sistemi oluşturan taş ve tuğla numuneler üzerinde yapılan tahribatlı ve tahribatsız deney sonuçları tablo olarak sunulmuştur Son olarak bölgenin depremselliği hakkında bilgi, deprem analizinde kullanılacak 1999 Kocaeli depremi ivme değerlerinin spektrum eğrisine göre ölçeklendirilmesi hakkında bilgiler sunulmuştur. Dördüncü bölümde, sonlu elemanlar analizinde kullanılacak yığma duvar malzeme parametreleri, laboratuvar çalışmaları ve literatür de kabul gören bağıntılar kullanılarak elde edilmiştir. Sultan Camii ve minaresinin üç boyutlu sonlu eleman modeli oluşturulmuş, deneysel ve dinamik karakteristikleri belirlenmiştir. Deneysel ve teorik dinamik karakteristiklerin karşılaştırılması ve yapıların sonlu eleman modellerinin iyileştirilmesi aşamaları da bu bölüm içerisindedir. Yapıların sonlu eleman modelleri, malzeme özelliklerindeki değişimler dikkate alınarak deneysel sonuçlara göre iyileştirilmiştir. Sultan Camii başlangıç ve iyileştirilmiş sonlu eleman modellerine deprem ivme kaydı uygulanmış, her iki durum için lineer deprem davranışı araştırılmıştır. Sultan Camii Minaresi iyileştirilmiş sonlu eleman modeli kullanılarak doğrusal ve doğrusal olmayan deprem analizleri gerçekleştirilmiştir. Doğrusal olmayan davranışının belirlenmesinde Beton Hasar Plastiklik (CDP) modeli kullanılmıştır. Beşinci bölümde; tez çalışmasından elde edilen sonuçlara ve yapılan önerilere yer verilmektedir. Bu bölümü kaynaklar ve özgeçmiş izlemektedir. Anahtar Kelimeler: Hafsa Sultan Cami ve Minaresi, Operasyonel Modal Analiz, Doğrusal Olmayan Davranış, Sonlu Eleman Model İyileştirme, Dinamik Karakteristik.