Manuel olarak yapılan bilişsel gelişim metodunun bilişsel süreçler üzerindeki etkisinin sağlıklı bireylerde incelenmesi

Son yıllarda bilişsel psikolojide özellikle üzerinde durulan konulardan biri bilişsel eğitim, diğer bir yönüyle çalışma belleği eğitimidir. Çalışma belleği, bilgiyi hem depolayan hem de depoladığı bilgi üzerinde işlem yaparak uzun süreli belleğe aktaran bir bellek sistemidir. Bilgiyi işlemesi sebebiyle algı, dikkat, dil, problem çözme, adlandırma, hesaplama gibi bilişsel süreçlerin hem gerçekleştirilmesi hem de bu alanlardaki bilişsel performansın kalitesinin belirlenmesinde önemli bir mekanizmadır. Bu yüzden çalışma belleği, dikkati bir göreve odaklama, planlama, problem çözme, sözel işlevleri yerine getirme gibi işte, okulda ve sosyal yaşamda gerçekleştirilen pek çok günlük aktivitede önemli bir rol oynamaktadır. Bilişsel eğitim, bireylerin çeşitli bilişsel süreçlerini daha etkin kullanmalarını sağlamak amacıyla oluşturulmuş, içerisinde çeşitli bilişsel görevleri barındıran (çalışma belleği, algı, dikkat, dil, problem çözme, adlandırma, hesaplama, akıl yürütme vb.), yapılandırılmış, sistemli bir eğitim programı olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada manuel (elle işletilen) olarak yapılan bilişsel eğitim metodu ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı manuel yapılan bilişsel eğitim metodunun sağlıklı bireylerin bilişsel süreçleri üzerinde olumlu bir etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmaya toplam 52 sağlıklı üniversite öğrencisi katılmış ve bu katılımcılardan bir deney, bir de kontrol olmak üzere iki grup oluşturulmuştur. Katılımcılar her grupta 26 kişi olacak şekilde seçkisiz bir yöntemle dağıtılmıştır. Araştırmada bilişsel eğitim metodunun etkililiğini ölçmek için eğitim öncesi ve sonrasında hem deney grubunda hem de kontrol grubunda yer alan katılımcılara bazı nöropsikolojik testler uygulanıp, sonuçlar tekrar ölçümlü ANOVA ile incelenmiştir. Analiz sonucunda manuel olarak yapılan bilişsel eğitim metodunun akıcı zekâ, analitik düşünme, problem çözme, odaklanmış dikkat ve sürekli dikkat üzerinde olumlu etkisinin olduğu ancak diğer bilişsel süreçler üzerinde anlamlı bir etki yaratmadığı bulunmuştur Anahtar kelimeler: Bilişsel Eğitim, Bilişsel Süreçler, Çalışma Belleği, Nöropsikolojik Testler.