Manyetik özelliğe sahip monodispers-gözenekli silika mikroküreler üzerine biyomolekül baskılama yoluyla sorbent sentezi ve sorbentin seçici biyomolekül izolasyonunda kullanımı

Tez kapsamında, moleküler baskılama yoluyla biyomolekül izolasyonu için seçici sorbent sentezinde destek materyali olarak kullanılan monodispers-gözenekli silika mikroküreler, "çok basamaklı hidroliz/kondenzasyon yöntemi ile sentezlenmiştir. Manyetik formunun eldesi için, silika mikroküreler içerisine demir oksit nanopartiküller immobilize edilmiştir. Sonrasında her iki formdaki mikroküreler üzerine folik asit (FA) moleküler olarak baskılanmıştır. Moleküler baskılama sonrası sorbent yıkanarak baskılanan hedef molekül yapıdan uzaklaştırılmış ve elde edilen sorbentin hedef moleküle (FA) karşı seçici adsorpsiyon davranışı kesikli ve sürekli sistemde incelenmiştir. Kesikli sistemde manyetik ve manyetik formda olmayan moleküler baskılanmış mikroküreler (MMIP ve MIP) ve baskılanmamış mikroküreler (MNIP ve NIP) ile sorbent derişimi ve hedef molekül derişimi taramaları yapılarak, denge adsorpsiyon kapasitesi değerleri (Q) bulunmuş ve baskılama faktörleri (IF) belirlenmiştir. En uygun sorbent derişiminde MIP ve NIP için Q değerleri sırasıyla, 30.88 mg FA/g mikroküre ve 7.57 mg FA/g mikroküre olup IF değeri 4.08 olarak belirlenmiştir. MMIP ve MNIP için ise Q değerleri sırasıyla, 48.19mg FA/g mikroküre ve 17.57mg FA/g mikroküre ve IF değeri ise 2.74 olarak tayin edilmiştir. Seçicilik testi folik asitin benzer yapıdaki moleküllere kıyasla kesikli adsorpsiyon sisteminde daha yüksek IF değerine sahip olduğunu göstermiştir. Kesikli sistemde MIP ve MMIP sorbentlerinin tekrarlı formda kullanılabilir olduğu gösterilmiştir. Mikrokürelerin boy dağılımı ve yüzey morfolojileri, taramalı elektron mikroskobundan (SEM) alınan görüntülerle belirlenmiş, moleküler baskılama sonrası mikroküreler üzerindeki polimerik yapının varlığı ise geçirimli elektron mikroskobundan (TEM) elde edilen görüntüler ile belirlenmiştir. Gözenek boyutu ve özgül yüzey alanları azot adsorpsiyon/desorpsiyon yöntemi (BET) ile tespit edilmiş olup, manyetik formdaki mikrokürelerin manyetik davranışları ise titreşimli örnek manyetometresi (VSM) ile tespit edilmiştir. Sürekli sistemdeki adsorpsiyon davranışı incelendiğinde, MIP ve NIP içeren mikrokolonların sırasıyla 6 ve 3 dakikada doygunluğa ulaştığı görülmüştür. Sürekli sistem için yapılan tekrarlanabilirlik testi ile 4 döngü boyunca mikrokolonun tekrar kullanılabilir olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, kesikli ve sürekli sistemin her ikisinin de folik asit izolasyonu için uygun olduğunu ve moleküler baskılama yöntemi ile FA ayrımının başarılı olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Monodispers-gözenekli silika, manyetik mikroküre, moleküler baskılama, sorbent, adsorpsiyon, folik asit.