Mardin'de çok dillilik ve ana dili arapça olan çok dillilerde kod değiştirimleri

Toplumlar, toplumsal ilişkilerinin sürdürülmesi için dile ihtiyaç duymaktadırlar. Sosyal bilimlerle ilgilenen bilim insanları insanı anlamak için en önemli gösterge olan dile başvurmaktadırlar. Dili inceleyerek toplumların geçmişi ve geleceği hakkında fikir yürütmektedirler. İnsana ait her şeyi içinde barındıran dil, bilimsel araştırmalarda öncelikli referanstır. Çok dilliliğin/iki dilliliğin Türkiye'de en yaygın olduğu şehirlerden biri olan Mardin, çok zengin bir dilsel çeşitliliğe sahiptir. Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan bu şehir dilsel anlamda "Ortadoğu'nun özeti" olarak da ifade edilebilir. Türk, Kürt, Arap, Süryani, Çeçen ve Ermenilerin yıllardır beraber yaşadığı bu şehirde etnisitelerin sayısı kadar dil çeşitliliği de bulunmaktadır. Farklı dillerin beraber yaşadığı ilde söz konusu dillerin etkileşimleri de kaçınılmazdır. Bu etkileşimlerin sonucu, birçok dil olayında görülmektedir. Bunlardan en dikkat çekenlerinden biri kod değiştirimleridir. Ana dili Arapça olan çok dilliler Türkçe ve Kürtçeden birçok sözcük ödünçlemişlerdir. Burada kod değiştirimleri tümce/tümcecik düzeyinde olduğu gibi Kürtçe, Türkçe bağımlı biçimbirimlerin Arapça bağımsız biçimbirimlerle kullanılması şeklinde de olabilmektedir. Burada temel dil Arapça, içe yerleşik dil de Türkçe ya da Kürtçe olmaktadır. Yapılan araştırma Mardin'de ana dili Arapça olan çok dillileri "kod değiştirimleri" bağlamında ele almaktadır. Arapça sözce ve cümlelerdeki Türkçe ve Kürtçe kod değiştirimleri dilbilimsel ve toplumdilbilimsel çözümlemelerle ele alınmıştır. Araştırmada 32 denekten çeşitli veriler toplanmıştır. Matematiksel veriler kullanılmadığından niteliksel çözümlemelere başvurulmuştur.