Marka hukukunda tescilsiz işaretlerin korunması

Tescilsiz isaretler Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri dısında diger özel kanun hükümlerine göre koruma altına alınmamıs olan yani ilgili sicillere tescil edilmemis olan isaretlerdir. Bunlara örnek olarak tescilsiz markalar, tescilsiz ticaret unvanları, tescilsiz isletme adları, tescilsiz tasarımlar, tescilsiz cografi isaretler, kisi adları, fotograflar, telif hakları ve alan adlarını verebiliriz. Bu isaretlerin korunması ile ilgili olarak ulusal ve uluslararası düzenlemelerde benimsenen esas sistem tescil sistemidir. Ancak tescilsiz isaretler de tamamen koruma dısı bırakılmamıs ve bazı istisnai hükümler ile koruma altına alınmıslardır. Türk Hukukunda tescilsiz isaretlerin korunmasına yönelik düzenlemelere 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinde rastlamaktayız. KHK hükümlerinden yararlanamayan tescilsiz isaretler ise Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümlerine basvurabilirler. 556 sayılı KHK'de tescil sistemi benimsenmistir. Tescil sisteminde marka üzerindeki hak tescil ile dogar. Marka korumasında esas olarak tescil sisteminin getirilmesinin yanında bazı tescilsiz isaretlerin korunmasına iliskin olarak istisnai düzenlemeleri de görmekteyiz. Getirilen bu istisnai düzenlemeler, kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmıs markalar, tanınmıs markalar, tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir isaret için daha önce hak elde edildigi durumlar, markanın baskasına ait isim, fotograf, telif hakkı veya sınai mülkiyet hakkını kapsadıgı durumlar ve rüçhan hakkının söz konusu oldugu durumlar içindir. Tescilsiz isaretlerin korunmasına yönelik düzenlemelere Türkiye'nin taraf oldugu uluslararası sözlesmelerde ve Avrupa Toplulugu Marka Hukuku mevzuatında da rastlamaktayız. Uluslararası arenada fikri ve sınai mülkiyet haklarının etkin sekilde korunmasını amaçlayan ilk düzenleme olan Paris Sözlesmesi tescilsiz isaretlerin korunmasına yönelik hükümlere özellikle tanınmıs markalar ve rüçhan hakkının söz konusu oldugu durumlar bakımından yer vermistir. Avrupa Toplulugu Marka Hukukunun temelini olusturan Avrupa Toplulugu Marka Yönergesi (89/104) ve Avrupa Toplulugu Marka Tüzügü (40/94) tescilsiz isaretlerin korunması konusunda önemli hükümler içermektedir. Bu düzenlemeler 556 sayılı KHK'nin yapılmasında da kaynak olarak alınmıstır. Anahtar Sözcükler 1. Tescilsiz