Marmara bölgesinin kuvvetli yer hareketi azalım ilişkisi modeli

Anahtar kelimeler: deprem, kuvvetli yer hareketi, azalım iliskisi, sismik tehlike, ivme-ölçer agı, ivme kayıt cihazı, kayma dalgası hızı, pik ivme, çoklu regresyon Bu çalısmada, bölgesel bazda ve aynı tektonik olusumda alınan ivme kayıtlarının mesafe, magnitüd ve yerel zemin kosullarının bir fonksiyonu olarak, Marmara Bölgesine özgü yeni ve güncel bir matematiksel bagıntının gelistirilmesi amaçlanmıstır. Bunun için, 1983 yılından günümüze kadarki zaman aralıgında, koordinatları 40-42 Kuzey enlemleri ve 26-32 Dogu boylamları arasında kalan bölgenin, deprem etkinligi kuvvetli yer hareketi kayıtları ile incelenmistir. Bu zaman diliminde bölgede meydana gelen, büyüklügü 4.0 ve üzeri 128 depremden alınan toplam 721 ivme kaydı, diger deprem parametreleri ile birlikte degerlendirilmistir. Çalısma kapsamında, Marmara Bölgesinde konumlandırılmıs 87 farklı noktadaki ivme-ölçer istasyonundan alınan ivme kayıtları kullanılmıstır. Yerel zemin kosulları, üst 30 m derinlik için ortalama kayma-dalgası hız degerlerine göre kategorize edilmistir. Bölgede meydana gelen diger depremlerle beraber, 1999 yılında olusan iki tahripkar deprem sırasında ve sonrasında kaydedilen ana sok ve artçı sok kayıtları, bölge için yapılan model çalısmalarında kullanılmıstır. Ülkemizde ilk defa bu yogunlukta saglanan kayıtlarla, bölge için zengin bir veri katalogu olusturulmustur. Hazırlanan veri seti kullanılarak sönüm denklem modelini elde etmek için istatistik yöntemlerden yararlanılmıstır. Bunun için en büyük yatay yer ivmesi ve % 5 sönüme karsılık gelen elastik spektral ivmelerin, depremin büyüklügü, uzaklıgı ve yerel zemin kosullarının bir fonksiyonu olarak, en iyi istatistiksel uyumu saglamak için birkaç matematiksel model uygulanmıstır. Çalısma sonunda, çoklu regresyon analiz yöntemi kullanılarak Marmara bölgesi için güncel bir ivme azalım iliskisi modeli gelistirilmistir.