Masabaşında çalışan bireylerin fonksiyonel gıda bilgi ve tutumlarının, uyku kalitesi ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Bükin, F.Ç. (2024). Masabaşında Çalışan Bireylerin Fonksiyonel Gıda Bilgi ve Tutumlarının, Uyku Kalitesi ve Beslenme Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi.Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, İstanbul. Bu çalışma, masabaşı çalışan bireylerin, fonksiyonel besin farkındalığını geliştirmek, uyku kalitesi ve beslenme bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Tepebaşı ve Odunpazarı Belediyelerinde 01.11.2023-01.07.2024 tarihleri arasında masabaşı çalışan 18-65 yaş aralığında gönüllü 340 kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların genel özelliklerini, beslenme bilgi düzeylerini, uyku kalitelerini ve fiziksel aktivite durumlarını belirlemek amacı ile yüz yüze görüşme metoduyla araştırmacı tarafından anket formu uygulanmıştır. Bireylerin demografik özellikleri "Kişisel Bilgi Formu" ile, Beslenme Bilgi Düzeyleri ''YETBİD'' ölçeği ile, ''Tüketicilerin Fonksiyonel Gıdalara Yönelik Tutum Ölçeği'' ile, Uyku Kalitelerini Ölçümü "PUKİ" ölçeği ile değerlendirilmiştir. Fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek amacıyla Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ-SF) kısa formu uygulanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin %55.3' ü kadın, %44.7' si erkektir. Yaş ortalamalarına bakıldığı zaman kadınların 38.09±8.24 yıl, erkeklerin yaş ortalaması 39.35±8.64 yıldır. Katılımcıların %28.8 fonksiyonel gıdalar hakkında düşük, %53.2'si orta ve %17.9'u yüksek düzeyde bilgi sahibidir. Uyku kalitesi kötü olan katılımcılarda alkol kullanım oranı daha yüksektir. Kadın katılımcıların enerji alımı önerilen miktarı karşıladığı, erkek katılımcıların enerji alımı ise istenilen miktardan daha düşük olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların temel beslenme puan ortalaması kadınlarda 53.37±7.70 puan ve erkeklerde ise 52.35±7.04 puan'dır. Besin tercihleri puanları ise kadınlarda 35.88±5.3 puan ve erkeklerde ise 34.38±6,92 puan'dır. Fark analizi sonuçlarına göre kadınlar (35.88±5.35) erkeklerden (34.38±6.92) istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek besin tercihi bilgisi vardır (p<0.05). Sonuç olarak bu çalışmada, fonksiyonel besinler hakkındaki bilgi ve tüketim alışkanlıkları cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Ağırlık kaybı, uyku kalitesi ve fiziksel aktivite düzeylerinin genel sağlık ve beslenme durumu ile yakından ilişkili olduğu gözlemlenmiştir. Uyku kalitesi kötü olan bireylerin daha fazla ağırlık kaybı yaşadığı tespit edilmiştir.