Masaj ve sıcak uygulamanın doğum ağrısı ve konfora etkisi

AMAÇ: Araştırma travayda non-farmakolojik yöntemlerden sakral masaj ve sakral sıcak uygulamanın gebelerde doğum ağrısı algısını ve konfor düzeyini etkileme durumunu incelemek amacıyla yapılmıştır. YÖNTEM: Araştırma Haziran- Aralık 2016 tarihleri arasında randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak Balıkesir ili Atatürk Devlet Hastanesi Doğum Salonun da gerçekleştirilmiştir. Araştırmada sıcak uygulama, masaj ve kontrol grubuna 4-5 cm servikal dilatasyonda olan 30'ar primipar gebe alınmıştır. Müdahale gruplarına 4-5 cm, 6-7 cm ve 8-9 cm servikal dilatasyonda sakral masaj ya da sakral bölgeye sıcak uygulama yapılmış, kontrol grubuna ise sadece standart ebelik bakımı verilmiştir. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Doğum Konfor Ölçeği (DKÖ)", "Sayısal Ağrı Değerlendirme Ölçeği (SADÖ)" ve "Sıcak ve Masaj Uygulamaya İlişkin Soru Formu" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ortalama, Standart Sapma, Frekans, Ki-kare testi kullanılmıştır. Konfor düzeyinin grup içi değerlendirimesinde tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi, gruplar arası değerlendirilmesinde tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Ağrı algı düzeyinin grup içi değerlendirilmesinde Friedman testi, gruplar arasında değerlendirilmesinde Kruskal-Wallis Testi kullanılmıştır. BULGULAR: Doğum eylemi ilerledikçe her grupta ağrı puanlarında artma olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Gebelerin 4-5 cm servikal dilatasyonda müdahale sonrası ağrı ortalaması; sıcak uygulama grubunda 4.56±0.67, masaj grubunda 5.03±1.06, kontrol grubunda ise 5.23±0.72 olduğu, 6-7 cm servikal dilatasyonda müdahale sonrası ağrı ortalaması; sıcak uygulama grubunda 6.80±0.71, masaj grubunda 7.30±0.83, kontrol grubunda ise 7.70±0.59 olduğu saptanmış olup 4-5 cm (p<0.05) ve 6-7 cm (p<0.001) servikal dilatasyonda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Gebelerin 8-9 cm servikal dilatasyonda müdahale sonrası ağrı ortalaması sıcak uygulama grubunda 9.20±0.61, masaj grubunda 9.46±0.50, kontrol grubunda ise 9.43±0.67 olup gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Doğum eylemi ilerledikçe konfor puanlarında azalma olduğu belirlenmiştir. Gebelerin 4-5 cm servikal dilatasyonda konfor toplam ortalaması; sıcak uygulama grubunda 34.03±3.47, masaj grubunda 33.06±3.92, kontrol grubunda ise 33.45±4.32 olup gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Gebelerin 8-9 cm servikal dilatasyonda konfor toplam ortalaması; sıcak uygulama grubunda 31.06±3.46, masaj grubunda 29.76±3.74, kontrol grubunda ise 27.66±3.85 olduğu saptanmış olup aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Gebelerin 8-9 cm servikal dilatasyonda fiziksel konfor ortalaması (p<0.001), rahatlama (p<0.05) ve üstünlük ortalaması (p<0.05) açısından sıcak uygulama grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Lohusaların sıcak ve masaj uygulamasından memnun kaldıkları, doğum ağrısını gidermede etkili buldukları ve bu yöntemleri diğer gebelere önerecekleri saptanmıştır. SONUÇ: Sıcak uygulamanın 4-5 cm ve 6-7 cm servikal dilatasyonda, masaj uygulamasının 6-7 cm servikal dilatasyonda doğum ağrı algısını azalttığı bulunmuştur. Doğum eylemi ilerledikçe konfor puanlarında düşme yaşandığı ve sıcak uygulama ve masaj grubuna göre kontrol grubunda daha fazla düşüş olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar sıcak uygulama ve masajın doğum ağrısı azaltmak ve olumlu konfor sağlamak için ebelerin güvenle kullanabileceği nonfarmakolojik yöntemler olduğunu göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Doğum Ağrısı; Doğumda Konfor; Sıcak Uygulama; Masaj; Ebelik