Matematiksel modelleme etkinliklerinin argümantasyon becerilerine yansıması

Matematik öğrenme-öğretme sürecinde, öğrencilerin karşılaştığı problem durumu hakkında kendi düşünce ve akıl yürütmelerini rahatlıkla ifade edeceği, öğrencilere akıl yürütmelerindeki eksikleri veya boşlukları görebileceği bir ortam sağlanması gereklidir (MEB, 2018). Bu sebeple, gerçek yaşamla ile ilişkili problemler üzerinde açıklama yapmayı, yorumlayabilmeyi, tahminlere dayalı farklı çözüm yolları oluşturmayı ve model tasarlama yeteneği kazandırmayı sağlayan model oluşturma etkinliklerinden yararlanılabilir (Lesh ve Doerr, 2003). Modelleme süreci içerisinde öğrenciler sürekli şekilde argümanlar oluşturmakta ve argümanlarını modelleme işlemlerine de dayandırmaktadır (Tekin-Dede, 2019). Bu süreç içerisinde öğrencilerin oluşturduğu argümanların güçlü ve zayıf yönlerinin tartışılmasının sağlanması, argüman yapıları arasında nitelikli ilişkilerin kurulması beklendiği gibi ortaya koyduğu iddiaları ve bu iddiaları çürütebilecek karşı iddiaları geliştirilebilmesini sağlayan öğretim ortamlarının oluşacağına inanılmaktadır. Matematik derslerinde günlük yaşam ile ilişki kurmayı sağlayan model oluşturma etkinliklerine nadiren yer verilmesi (Blum, 2002; Blum ve Ferri, 2009; Frejd, 2012), öğrencilerin uzun süre sadece öğretmenlerini dinleyerek kendilerinden istenenleri yapması ve bu durumun öğrencilerin kendi başına fikir üretebilme yeteneklerine geliştirmesine engel olduğu (Yu ve Chang, 2009) ifade edilmiştir. Bu sebeple model oluşturma etkinliklerinin kullanıldığı, öğrencilerin fikirler üretebileceği argümantasyon ortamlarının sınanmasının gerekli olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmanın amacı, model oluşturma etkinliklerinin uygulandığı öğrenme ortamlarında argümantasyon becerilerinin süreç boyunca değişimini incelemektir. Bu çalışmada nitel araştırma benimsenerek öğretim deneyi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma 8.sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinde literatürde yer alan 5 adet model oluşturma etkinliğine yer verilmiştir. Argümantasyon sürecine ait kalite düzeylerinin belirlenebilmesi için Cho ve Jonassen (2002) tarafından geliştirilen rubrik kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında, argümantasyon bileşenlerinin kalitelerinde doğrusal bir artış görülmemiştir. Argümantasyon becerilerinin model oluşturma etkinliğinin bağlamından, öğrencilerin matematiksel bilgisinden ve bunu kullanabilme becerisinden, deneyimden etkilendiği söylenebilir.