Mbuna çiklit (Iodotropheus sprengerae, Maylandia lombardoi, Melanochromis auratus, Pseudotropheus demasoni) türlerinde larval ve prejüvenil gelişimin tanımlanması ve farklı yemleme sıklıklarının üreme performansı, renklenme, büyüme ve yaşama oranı üzerine etkileri

Akvaryumlarda ele alınan canlıların en büyük grubunu çiklitler oluşturmaktadır. Özellikle Malawi Gölü'nde bulunan mbuna türleri her geçen gün sayıları daha da artan geniş bir gruptur. Bu çalışmada, dört farklı mbuna çiklit türünün larval ve prejüvenil gelişim evreleri ve farklı yemleme sıklıklarının bu türlerde büyüme, üreme performansı ve renklenmeleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma materyali olarak, özel bir işletmeden (İstanbul, Türkiye) temin edilen kenyi (Maylandia lombardoi), paslı (Iodotropheus sprengerae), auratus (Melanochromis auratus) ve demasoni (Pseudotropheus demasoni) çiklit türleri kullanılmıştır. Denemeler, Yalova Üniversitesi Armutlu Meslek Yüksekokulu'nda yürütülmüştür. Balıklardan kusturma yöntemiyle yavru ve yumurtalar elde edilmiş ve yapay yavruluklara stoklanmıştır. Daha sonra stereo mikroskop altında türlerin larval ve prejüvenil aşamaları fotoğraflanmıştır. Yemleme sıklığı denemelerinde iki günde bir (2G1), günde bir (G1), günde iki (G2), günde üç (G3) ve günde dört (G4) olmak üzere her bir tür için 5 adet besleme grubu oluşturulmuştur. Balıklar, belirlenen bu öğünlerde ticari granül yemle (AHM Marin Natural Cichlid Granulat) 16 hafta boyunca doyana kadar beslenmişlerdir. Çalışma, kapalı devre tatlısu sistemlerinde bulunan 15 adet 100 L hacme sahip fiberglas tanklarda 3 tekrarlı olarak yürütülmüştür. Dört besleme denemesinde de her bir tanka yaklaşık 2 g ağırlığında 10 adet birey stoklanmıştır. İki haftada bir yapılan örneklemelerde büyüme performansının belirlenmesi için ağırlık tartımı ve total boy ölçümü, üreme performansı için dişi balıkları kusturma ve renklenmenin belirlenmesinde ise balıkların vücut ve kuyruk bölgelerinden renkmetre ile ölçüm yapılmıştır. Larval gelişim denemesinde tüm türlerde klevaj, blastula, gastrula ve faringula evrelerini geçirdikten sonra yaklaşık 16. gün sonunda yavru taslağının şekillenmeye başladığı görülmüştür. Larval gelişimin paslı çiklitlerde 19, auratus çiklitlerde 20, kenyi ve demasoni çiklitlerde ise 21 gün sürdüğü sonucuna varılmıştır. Yemleme sıklığı denemelerinde is kenyi çiklitlerde günde 2, 3 ve 4 kez beslenen grupların son ortalama ağırlıkları istatistiksel olarak aynı olsa da en iyi büyüme 11,16 g ile günde 3 kez beslenen gruptan elde edilmiştir. Üreme performansı verilerine göre, döllenme oranı en iyi grup günde 3 kez beslenen kenyi çiklitlerdir (P<0,05). Renk parametrelerinde ise, en iyi vücut ve kuyruk parlaklığı günde 3 kez beslenen grupta gözlenmiştir (P<0,05). Paslı çiklitlerde günde 3 ve 4 kez beslenen grupların son ortalama ağırlıkları ve son ortalama total boyları istatistiksel olarak benzerdir. Üreme performansı verilerine göre, en fazla döl sayısı günde 3 kez beslenen gruptadır (P<0,05). Mutlak fekondite ve döllenme oranı günde 4 kez beslenen grupta daha yüksektir (P<0,05). Yumurta açılma oranı ve larva yaşama oranı ise günde 3 kez beslenen grupta daha yüksektir (P<0,05). Renklenme değerlerinde ise vücut ve kuyruk parlaklıkları arasında herhangi bir istatistiksel farklılık ortaya çıkmasa da en yüksek değerler yine günde 3 ve 4 kez beslenen gruplarda meydana gelmiştir. Auratus çiklitlerde en iyi spesifik büyüme ve yem dönüşüm oranları günde 4 kez beslenen grupta gözlenmiştir (P<0,05). Üreme performansı parametrelerine göre, en fazla döl sayısına sahip grup günde 3 kez beslenen gruptur (P<0,05). Renk parametrelerinin hem vücut hem de kuyruk b* değerleri açısından en iyi renklenme günde 4 kez beslenen grupta ortaya çıkmıştır (P<0,05). Demasoni çiklitlerin spesifik büyüme oranı en yüksek ve yem değerlendirme oranı en iyi grup ise günde 2 kez beslenenlerdir (P<0,05). Yaşama oranı da günde 1, 2, ve 3 kez beslenen gruplarda %100 olarak bulunmuştur (P>0,05). Üreme performansında mutlak fekondite parametresine göre diğer gruplardan en yüksek grup günde 2 kez beslenenlerdir (P<0,05). Renk parametrelerine göre, kuyruk b* değerleri arasında ise en yüksek grup günde 2 kez beslenenlerdir (P<0,05). Tüm bu parametreler doğrultusunda en ideal yemleme sıklıkları; kenyi çiklitler için günde 3, paslı çiklitlerde günde 3 veya 4, auratus çiklitlerde günde 4 ve demasoni çiklitlerde ise günde 2 kez besleme olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu türlerin ticari üretimlerinde belirlenen yemleme sıklıklarının uygulanması, hem üreticiler hem de akvaristler açısından olumlu çıktılara sebep olacağı düşünülmektedir.