Meb, okul pansiyonlarında kalan kız öğrencilerde "yoga etkinliğinin ders dışı eğitim çalışmaları kapsamında uygulanabilirliğinin" incelenmesi (Ordu Gölköy örneği)

Amaç: Okul pansiyonlarında kalan kız öğrencilerin ders dışı eğitim çalışmaları kapsamında uygulanması düşünülen yoga etkinleri ile rekreatif amaçlı serbest zamanlarını değerlendirerek hareketsiz yaşamdan kurtulması, son yıllarda yaygın olarak görülen obezite sağlık problemine karşı bir önlem niteliği taşıması gibi kazanımlara ulaşmaktır. Yapılan literatür çalışmalarında yoga etkinlikleri ile fiziksel kuvvet, esneklik, konsantrasyon, öfke kontrolü, huzur ve yaşam kalitesinde artış görülürken, streste ise azalma tespit edilmiştir. Bu etkinlikler ile konsantrasyonun ve yapılan işe odaklanmanın sağlanabilmesi, kötü alışkanlıklardan uzak durma gibi kazanımların yanı sıra okuldaki akademik başarılarını arttırma, onları daha sağlıklı bireyler haline getirme, kendilerine olan güvenlerini arttırma, kendilerini keşfetmelerini ve mutlu hissetmelerini sağlama hedeflerine ulaşabilecekleri yolunda bilimsel tespitler yapmak ve ders dışı eğitim çalışmaları incelendiğinde yoga etkinlikleri ile ilgili elde edilebilecek kazanımların Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ders dışı eğitim (DDE) müfredatına alınması yönünde öneri sunmak araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma da nitel araştırma yöntemlerinden gözlem, görüşme ve doküman analizinden (günlüklerden) yararlanılmıştır. Bu araştırmanın katılımcılarını; yoga etkinliklerine katılan 14-18 yaş grubunda kırk bir (41) kız öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmacı uygulayıcı ve gözlemci olarak Gölköy Anadolu Öğretmen Lisesi'nde bulunmuştur. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamında düz yazı haline getirilmiştir. Daha sonra veriler, Nvivo 10 for Windows programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ayrıca nitel görüşmelerin çözümlenmesi alanında uzman 2 kişi tarafından yapılmıştır. Araştırmanın güvenirliğinin sağlanması aşamasında basit uyum ve kappa katsayıları hesaplanmıştır. Güvenlik hesaplaması sonucunda kodlayıcılar arasındaki uyum r=0.76 bulunmuştur. Bu bulgular hesaplanan değerlerin, puanlayıcılar arasında iyi düzeyde uyumlu olduğunu göstermektedir. Bulgular: Demografik özelliklere ilişkin bilgilere ulaşılmıştır. Ayrıca çeşitleme yönteminin (gözlem, görüşme ve doküman analizi) analizinde elde edilen veriler "farkındalığın oluşumu, fizyolojik kazanımlar, psikolojik kazanımlar, ders dışı eğitim önerisi olarak yoganın kazanımları" ana temaları altında sunulmuş ve alt temalara ulaşılmıştır. Sonuçlar: Demografik verilere ilişkin sonuçlar verilmiştir. Çeşitleme yöntemi ile elde edilen verilerin analizi sonucunda; her birinde ortak olan iki (2) ana temaya ulaşılmıştır. Bu temalar; ders dışı eğitim olarak yoganın kazanımları ve ders dışı eğitim önerisi olarak 'yoga'nın kazanımlarıdır. Bununla birlikte DDE olarak yoganın kazanımlarına ilişkin üç (3) ortak temaya ulaşılmıştır. Bunlardan ilki psikolojik kazanımlardan odaklanma, konsantrasyon, rahatlama, özgüven, motivasyon, stres, mutluluk ve olumlu düşünme ortak temaları üzerinde dururken, ikinci olarak ise fizyolojik kazanımlara ilişkin motorsal yeti gelişimi ve fiziksel sağlık ortak temalarına ulaşılmıştır. Üçüncü ve son ortak tema ise farkındalığa ilişkin önyargı ve öz-farkındalık temalarıdır. DDE önerisi olarak yoganın kazanımlarına ilişkin olarak altı (6) ortak temaya ulaşılmıştır. Bu temalar; kendine zaman ayırma, merak, keşfetme, hayal etme, eğlence ve akademik başarıdır. Sonuç olarak; DDE çalışmaları kapsamında yapılan yoga uygulamalarının, katılımcıları zihinsel ve bedensel olarak rahatlatarak üzerindeki stresi azalttığı tespit edilmiştir. Bu rahatlama bireyin yapacağı işe karşı duyduğu motivasyonu arttırmasının yanı sıra, ana odaklanmasını sağlayarak konsantrasyonuna da olumlu etki oluşturmaktadır. Böylece kendinin farkına varan birey önyargılarını ortadan kaldırarak, geleceğe dair kurduğu hayalleriyle birlikte olumlu düşünceler oluşturur. Birey kendine ayırdığı bu zaman içerisinde yaptığı yoga uygulamaları sonucunda bedensel ve ruhsal olarak gösterdiği gelişimle sağlam bir özgüvene ve fiziksel sağlığa erişebileceği söylenebilir.