Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Efendi'nin Şerhu Kasîdeti Bânet Suꜥâd isimli eserinin tahkik ve tahlili

Gerek İslam öncesi cahiliye döneminde gerek İslam sonrası dönemde Arapların, şiir ve kafiyeye oldukça önem verdiği bilinen bir gerçektir. Her iki zamanda da yaşamış ve her iki dönemin de özelliklerini şiirlerine yansıtmış şair, edip ve hatipler Arap edebiyatının kökleşmesi ve gelişmesinde önemli rol üstlenmişlerdir. Bu çalışmada, Arap edebiyatının İslam öncesi ve sonrası arasında köprü mesabesinde görülen Kaꜥb b. Züheyr'in Hz. Peygamber'i (s.a.s.) övgü amaçlı nazmettiği "Bânet Suꜥâd" isimli şiiri üzerine Amasya'nın önde gelen âlimlerinden Hâfız Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Efendi'nin telif etmiş olduğu şerhin tahkik ve tahlili yapılmış, şârihin şerhinde uyguladığı metodoloji ortaya konmuştur. Abdurrahman Kâmil Efendi hem Osmanlı hem de Cumhuriyet dönemlerinde yaşamış sadece ilim tahsil etmekle kalmamış, sahip olduğu birikimle müderrislik, vaizlik ve müftülük gibi görevler yaparak halkı irşad etmiştir. Ömrü boyunca birçok talebe yetiştirmiş ve birçok alanda eserler telif etmiştir. Bu çalışmaya konu olan eser ise mezkûr kasîdenin irab ve vezin bilgilerini içeren bir eserdir. Çalışmanın birinci bölümünde Kaꜥb b. Züheyr ve Abdurrahman Kâmil Efendi'nin hayatına yer verilmiştir. İkinci bölümde ise metin ve şerhin metodolojisinden, muhteva ve özelliklerinden bahsedilmiştir. Son olarak da, gerekli tashih ve imla kurallarındaki iyileştirmelerle şerhin tahkikli metni, çalışmanın üçüncü bölümünde verilmiştir. Yapılan tahlil ve tahkikler neticesinde Abdurrahman Kamil Efendinin eserinde memzuc şerh yöntemini kullandığı görülmüştür. Her bir beytin aruz vezin tefꜥilelerini ayrı ayrı göstermesi ise bu şerhi kaside üzerine yapılan diğer şerhlerden ayıran önemli bir özellik olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Efendi, Kaꜥb b. Züheyr, Bânet Suꜥâd Kasîdesi, Şerh, Tahkik.