Medeni usul hukukumuzda hakem kararlarına karşı kanun yolları

Devlet yargılamasına alternatif bir uyuşmazlık çözüm yolu olarak kabul edilen ve taraf iradesinin ön planda tutulduğu tahkim yargılamasında verilen hakem veya hakem kurulu kararları, mahkeme kararları ile aynı değere, kesin hüküm etkisine ve icra kabiliyetine sahiptir. Bu durum, hakem kararlarının devlet mahkemeleri tarafından belirli bir ölçüde denetlemesini gerektirmiştir. Türk Hukuk sisteminde hakem kararlarının denetimi için mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda "temyiz" kanun yolu düzenlemiş iken, bu kanundan sonra yürürlüğe giren Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 15. maddesi ile "iptal davası" kanun yolu getirilmiş, daha sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 439. maddesi ile de iptal davası düzenlenmiş ve böylece pek çok ülkede yaygın bir şekilde kabul edilen "iptal davası" kanun yolu benimsenmiştir. Hakem kararlarına karşı kanun yolu olan iptal davasını merkezine alan bu çalışmada, öncelikle hakem kararı kavramı, iptal davasının kanun yolu olma özelliği, hakem kararlarına karşı kanun yollarına ilişkin düzenlemelerin tarihsel gelişimi ve mukayeseli hukuk ile Türk Hukuk sistemindeki durumu, kanunda sınırlı olarak sayılan iptal sebepleri, hakem kararının iptaline ilişkin usuli meseleler, Yargıtaya yansıyan uyuşmazlıklar, doktrin görüşleri, iptal davası sonucunda verilen karara karşı temyiz kanun yoluna başvuru ve neticeleri, hakem kararlarının olağanüstü bir yolla iptali imkanı veren yargılamanın iadesi müessesesi açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimler: Tahkim, hakem kararları, iptal davası, kanun yolları