Çocukluk dönemi kötü muameleleri ile yeme bozuklukları arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolü

Yeme bozuklukları (YB), fiziksel sağlığı, duygusal iyi oluşu ve sosyal işlevselliği derinden etkileyen ciddi psikolojik rahatsızlıklardır. Bu bozuklukların genellikle ergenlik ve erken yetişkinlik dönemlerinde ortaya çıktığı bilinmektedir. Her ne kadar YB'nin çoğunlukla genç kadınlarda görüldüğü bilinse de, son yıllarda tüm cinsiyet ve yaş gruplarında yaygın olduğu ve genellikle ciddi uzun vadeli sonuçlara yol açtığı giderek daha fazla kabul görmektedir. Erken yaşam dönemindeki olumsuz deneyimlerin yaygın bir biçimi olan çocukluk çağı kötü muameleleri (ÇKM), YB de dahil olmak üzere çeşitli psikopatolojilerle tutarlı bir şekilde ilişkilendirilmektedir. ÇKM ayrıca, duygusal süreçlerdeki bozulmalar ve duygu düzenleme güçlükleriyle bağlantılı olup, bu faktörlerin her ikisi de yeme bozukluklarıyla yakından ilişkilidir. Fakat, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin (BDDS) farklı ÇKM türleri ve YB arasındaki ilişkideki aracı rolü yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, Türkiye'deki genel popülasyonda ÇKM türleri ile YB arasındaki ilişkide adaptif ve maladaptif BDDS'nin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, kesitsel bir tasarım benimsenmiş ve ağırlıklı olarak kadın (%89) ve ortalama yaşı 29,55 olan 352 katılımcıdan elde edilen veriler kullanılmıştır. Katılımcılar, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (CTQ-33), Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (CERQ) ve Yeme Bozukluğu Değerlendirme Anketi (EDE-Q-13) dahil olmak üzere bir dizi geçerli ölçüm aracını ve sosyodemografik bilgi formunu doldurmuştur. Veriler, SPSS'in 29. sürümünde PROCESS Macro kullanılarak bir dizi aracı analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, maladaptif BDDS'nin cinsel istismar ve duygusal ihmal ile YB arasındaki ilişkide tam aracı rol oynadığını, diğer ÇKM türleri ile YB arasındaki ilişkide ise kısmi bir aracı rol üstlendiğini göstermiştir. Öte yandan, adaptif BDDS'nin, herhangi bir ÇKM türü ile YB arasındaki ilişkide aracı bir rol üstlenmediği bulunmuştur. Bu sonuçlar, ÇKM ve YB arasındaki ilişkide maladaptif BDDS'nin kritik rolünü vurgulamakta ve maladaptif stratejilerin kullanımını azaltmayı hedefleyen müdahalelerin önemine dikkat çekmektedir.